Cập nhật ngày 31/10/2026 theo Luật An toàn Đường sắt, Luật đặc biệt về tội phạm tình dục, Luật Tăng cường Sức khỏe Quốc dân và thông tin từ Seoul Metro được báo chí đăng tải. Bài chỉ để tham khảo, quy định chi tiết thay đổi theo địa phương và đơn vị vận hành.
Trên tàu điện Hàn Quốc, phần lớn phép lịch sự không có mức phạt, nhưng một số hành vi có thể dẫn tới rắc rối lớn. Giữ giọng nhỏ, để trống ghế ưu tiên, ôm balo phía trước, xuống hết rồi mới lên, thế là đủ cho hằng ngày. Ngược lại, hút thuốc trên tàu có thể bị phạt tới 1 triệu won, còn sàm sỡ hay chụp lén là tội hình sự. Từ 1/7/2026, các phương tiện dùng pin lithium như xe scooter điện và xe đạp điện cũng không được mang vào ga của Seoul Metro.
Bảng phân biệt: phép lịch sự và điều luật
| Hành vi | Mức độ | Căn cứ hoặc ghi chú |
|---|---|---|
| Nói to, gọi điện lâu, mở loa | Phép lịch sự | Dễ bị nhắc hoặc bị khiếu nại |
| Ăn uống trên tàu Seoul Metro | Chưa có điều cấm rõ ràng | Vẫn bị khiếu nại nhiều, nên tránh |
| Ăn uống trên xe buýt Seoul | Bị cấm từ 2018 | Theo điều lệ thành phố Seoul, theo báo Seoul Shinmun |
| Ngồi ghế dành cho thai phụ, ghế ưu tiên khi không thuộc diện | Phép lịch sự, chưa thấy mức phạt | Có thể bị nhắc hoặc gây tranh cãi |
| Hút thuốc trong tàu khách | Vi phạm | Phạt hành chính tối đa 1.000.000 won (khoảng 20 triệu đồng, ước tính) |
| Hút thuốc ở khu cấm hút | Vi phạm | Phạt hành chính tối đa 100.000 won (khoảng 2 triệu đồng) |
| Say xỉn gây hại cho người khác | Vi phạm | Thuộc nhóm hành vi bị cấm trong Luật An toàn Đường sắt |
| Bấm nút khẩn, mở cửa khi không có lý do chính đáng | Vi phạm | Cũng bị cấm trong luật |
| Sàm sỡ nơi đông người | Tội hình sự | Tối đa 3 năm tù hoặc 30 triệu won |
| Chụp lén | Tội hình sự | Tối đa 7 năm tù hoặc 50 triệu won |
Ghế ưu tiên: chỗ dễ gây khó xử nhất
Toa tàu ở Hàn thường có hai loại ghế cần chú ý. Ghế ưu tiên ở cuối toa (노약자석) dành cho người cao tuổi, người khuyết tật, người bị thương, thai phụ. Ghế màu hồng (임산부 배려석) dành cho thai phụ. Seoul Metro khuyến khích để trống ghế màu hồng. Báo Korea Times (6/2026) ghi nhận tranh luận vẫn còn gay gắt: có người xem đây chỉ là khuyến nghị, người khác đăng ảnh người ngồi sai lên mạng. Phụ nữ mang thai ở tháng đầu có thể chưa lộ bụng, nên huy hiệu thai phụ mới có ý nghĩa.
Lời khuyên đơn giản: dù tàu vắng, dù bạn mệt, cứ để trống hai loại ghế này. Nếu vừa ngồi nhầm và thấy người cần ghế, hãy đứng dậy và nói “여기 앉으세요”. Bạn không cần tranh cãi với ai, và cũng không nên tự chụp ảnh người khác để đăng lên mạng.
Tám thói quen giúp bạn hòa nhập ngay
- Chờ người xuống trước. Đứng hai bên cửa, không đứng chắn giữa.
- Balo ôm phía trước hoặc đặt lên giá. Giờ cao điểm, balo sau lưng dễ va người khác.
- Tai nghe, không mở loa. Âm thanh video trên điện thoại là phiền hà rất phổ biến.
- Gọi điện ngắn và nhỏ. Nói “지금 지하철이에요, 이따가 전화할게요” rồi gọi lại sau.
- Không chiếm thêm chỗ. Chân khép, vali để sát người, túi không đặt lên ghế.
- Di chuyển vào trong toa. Đừng đứng ở cửa khi tàu đông, trừ khi sắp xuống.
- Nhìn dòng người trên thang cuốn. Bạn có thể thấy nhiều người đứng một bên và đi bộ bên kia, nhưng cách làm không đồng nhất. Giữ tay vịn và đi theo dòng người xung quanh.
- Xin lỗi ngắn khi va chạm. “죄송합니다” hoặc “잠시만요” khi muốn len ra cửa.
Ở chiều ngược lại, nếu bị người khác va mà không xin lỗi, đừng vội cho là bị coi thường. Trên tàu đông, nhiều người không phản ứng gì, như bài sốc văn hóa ở Hàn Quốc đã nói.
Ăn uống: hợp pháp chưa chắc được chấp nhận
Dữ liệu Seoul Metro cung cấp cho Hội đồng thành phố cho thấy 4.197 khiếu nại về ăn uống trên tàu từ 2021 đến tháng 9/2025: 1.009 năm 2021, 620 năm 2022, 833 năm 2023, 907 năm 2024 và 828 trong chín tháng đầu 2025. Các khiếu nại nhắc tới món có mùi như kimbap, kimchi, sundae, mì ly và cả rượu. Tại thời điểm báo đăng (11/2025), chưa có điều cấm rõ ràng, còn lãnh đạo Seoul Metro nói sẽ tích cực xem xét. Quy định có thể đã đổi, nên hãy xem thông báo trong ga.
Một chai nước có nắp thì hiếm khi có vấn đề. Đồ ăn có mùi, cà phê cầm tay trên xe buýt, mì ly thì nên để lại. Hãy ăn trước khi ra ga, nhất là giờ cao điểm.
Hành lý, pin và xe điện
Từ 1/7/2026, Seoul Metro đưa các phương tiện chạy pin lithium và pin trên 160Wh vào danh mục không được mang vào ga và lên tàu. Xe lăn điện và thiết bị hỗ trợ người khuyết tật được loại trừ. Điện thoại, laptop, pin dự phòng thông thường 10.000–20.000mAh không bị ảnh hưởng. Korail cũng áp dụng hạn chế tương tự trên nhiều tuyến cùng ngày. Nếu định mua xe scooter điện để đi học, hãy cân nhắc điều này. Các đơn vị vận hành khác ở Busan, Daegu hay Gwangju có thể có quy định riêng.
Bị sàm sỡ, chụp lén hoặc thấy người khác bị: làm gì?
- Nếu an toàn, nói to “하지 마세요!” hoặc di chuyển tới gần nhân viên, người khác.
- Ghi lại số hiệu toa, giờ, ga. Thông tin toa thường có trên thành tàu.
- Gọi 112 hoặc báo nhân viên nhà ga. Nếu không thể gọi, xuống ga gần nhất và tìm nhân viên.
- Giữ ảnh, tin nhắn, vé hoặc lịch sử thẻ giao thông nếu có.
- Du học sinh có thể nhờ phòng quốc tế hoặc tổng đài 1345 hỗ trợ tiếng Việt.
Đừng tự chụp hay quay cơ thể người khác, kể cả với lý do làm bằng chứng cho vụ việc khác. Tội chụp lén ở Hàn bị xử rất nghiêm. Khi cần người phiên dịch hoặc gặp cảnh sát, xem bài gặp sự cố pháp lý ở Hàn Quốc.
Xe buýt và nơi công cộng khác
- Xếp hàng ở trạm, chuẩn bị thẻ trước. Quy tắc chuyển tuyến có trong bài đi lại ở Hàn Quốc 2026.
- Đứng dậy trước khi xe tới trạm, nhưng giữ tay vịn.
- Ở thư viện, quán cà phê học bài, tiếng nói và tiếng bàn phím cũng cần giữ nhỏ.
- Chỉ hút thuốc ở khu vực cho phép. Chính quyền địa phương có thể cấm hút ở nơi đông người bằng điều lệ riêng, nên hãy để ý biển báo.
- Mang rác về nếu không thấy thùng rác. Vứt rác ở đường có thể bị phạt, như bài phân loại rác ở Hàn Quốc đã giải thích.
Nếu đang chuẩn bị sang Hàn lần đầu, buổi định hướng trước khi đi tại K-Edu là lúc tốt để hỏi những chuyện rất đời thường như thế này.
Nguồn tham khảo
- Luật An toàn Đường sắt, Điều 47, truy cập 31/10/2026
- Luật An toàn Đường sắt, Điều 82, truy cập 31/10/2026
- Luật đặc biệt về tội phạm tình dục, Điều 11, truy cập 31/10/2026
- Luật đặc biệt về tội phạm tình dục, Điều 14, truy cập 31/10/2026
- Luật Tăng cường Sức khỏe Quốc dân, Điều 34, truy cập 31/10/2026
- Luật Tăng cường Sức khỏe Quốc dân, Điều 9, truy cập 31/10/2026
- Seoul Shinmun, khiếu nại ăn uống trên tàu điện, 12/11/2025
- The Korea Times, ghế dành cho thai phụ, 10/6/2026
- Asia Economy, Seoul Metro sửa điều khoản vận chuyển, 25/6/2026
- Wikitree, quy định pin và xe điện từ 1/7/2026, truy cập 31/10/2026
