Một cuộc gọi mỗi tuần: món quà cha mẹ mong nhất và cách giữ liên lạc khi lệch ca

Cập nhật ngày 1/11/2026. Các nghiên cứu dẫn trong bài làm với sinh viên Trung Quốc và sinh viên Mỹ, chúng tôi chưa thấy nghiên cứu riêng cho du học sinh Việt ở Hàn, nên kết quả chỉ để tham khảo.

Tại lễ khai giảng ngày 14/9/2026 tại Hà Nội, ông Lê Huy Hải, Giám đốc K-Edu, nói với học sinh rằng món quà lớn nhất gửi về cho bố mẹ không nhất thiết là mỹ phẩm hay quà Hàn Quốc, và cũng không phải tiền. Có khi chỉ là một cuộc điện thoại: “Bố mẹ yên tâm, con học tốt, con sống tốt.” Ông dặn cụ thể một mức: ít nhất một tuần một lần phải gọi, hoặc tối thiểu nhắn tin cập nhật tình hình để bố mẹ hiểu con đang thế nào.

Ở hội trường, lời dặn ấy nghe rất dễ. Sang Hàn rồi mới thấy khó: sáng lên lớp, tối đi ca, cuối tuần ngủ bù, đến lúc rảnh thì ở nhà đã đi ngủ. Cuộc gọi lùi dần, và càng lâu không gọi lại càng ngại gọi. Bài này bàn về phần thực tế của việc gọi về nhà khi du học Hàn Quốc: gọi bao lâu một lần là vừa, gọi giờ nào khi lệch ca, nói gì trong mười phút.

Một tuần một lần: nghiên cứu nói gì về lời dặn này

Con số của ông Hải là lời dặn của người làm nghề. Chúng tôi chưa tìm thấy nghiên cứu nào chứng minh một tuần một lần là mức tốt nhất. Những gì đã đọc được gợi ý rằng điều nên để tâm là nội dung cuộc gọi, hơn là số lần gọi.

Năm 2022, một luận văn tại Oberlin College theo dõi 50 sinh viên Trung Quốc ở Mỹ bằng nhật ký 10 ngày. Bản thân việc liên lạc với bố mẹ không đi kèm mức căng thẳng thấp hơn, nhưng áp lực mà bố mẹ tạo thêm trong lúc nói chuyện thì đi kèm căng thẳng cao hơn. Mẫu nhỏ và chỉ là luận văn đại học, song nó nhắc một điều dễ thấy: gọi đều mà lần nào cũng bị hỏi điểm thì con sẽ sợ cuộc gọi.

Ở chiều ngược lại, Zheng và Ishii (2023) khảo sát du học sinh Trung Quốc ở Nhật và Mỹ. Ở cả hai nước, tìm chỗ dựa tình cảm từ người ở quê gắn với mức thích nghi tâm lý ở nước sở tại thấp hơn. Riêng nhóm ở Mỹ được đo thêm cảm giác cô đơn, và ở nhóm này nó gắn với cô đơn ít hơn. Khảo sát một thời điểm không cho biết cái nào gây ra cái nào. Chúng tôi hiểu thế này: người ở quê có thể làm bạn đỡ trống trải, nhưng khó thay được một người bạn ở ngay nơi bạn sống.

Còn nỗi lo “gọi nhiều thì không tự lập” thì sao? Barbara Hofer (2008) ghi nhận nhóm sinh viên liên lạc nhiều nhất và bị bố mẹ tiếp tục kiểm soát việc học, sinh hoạt thì kém tự chủ hơn. Nhưng trong khảo sát 417 sinh viên Mỹ đi học một học kỳ ở Đan Mạch (2016), mối liên hệ giữa tần suất và sự tự chủ rất yếu. Các em liên lạc khoảng 22 lần mỗi tuần, chủ yếu qua email và tin nhắn, nên không so thẳng với du học sinh Việt được. Chi tiết đáng nhớ là chỉ 3% muốn bớt liên lạc với mẹ, trong khi 54% nghĩ mẹ mình còn muốn nhiều hơn.

Gộp lại, một cuộc gọi tử tế mỗi tuần là mức sàn dễ giữ, đủ để hai bên không phải đoán về nhau. Muốn gọi nhiều hơn cũng được, miễn là bạn vẫn ra khỏi phòng và có người để gặp ở Hàn.

Lệch ca thì chọn giờ thế nào

Hàn Quốc dùng UTC+9, Việt Nam dùng UTC+7, cả hai đều không đổi giờ theo mùa, nên giờ Hàn luôn nhanh hơn 2 tiếng. Chênh lệch này nhỏ và lại có lợi cho người đi ca tối: tan ca 22:00 ở Hàn thì ở nhà mới 20:00. Cái khó thật sự nằm ở lịch làm thay đổi theo tuần.

Bảng dưới là các ví dụ chúng tôi tự đặt ra để bạn chỉnh theo lịch của mình. Khung giờ nào cũng cần hỏi lại lịch của bố mẹ.

Cách làm ít đổ vỡ nhất là chốt một giờ chính và một giờ dự phòng, rồi đặt báo thức lặp hằng tuần trên điện thoại. Lịch ca đổi theo tuần thì chụp lịch gửi vào nhóm gia đình, mẹ sẽ khỏi phải đoán và khỏi gọi đúng lúc bạn đang đứng quầy. Nếu tuần nào cũng không còn nổi mười phút rảnh, có lẽ vấn đề nằm ở lịch làm, và bài kiệt sức vì làm thêm đáng đọc hơn mọi mẹo chọn giờ.

Mười phút thì nói gì

Nhiều cuộc gọi tắt nghẽn vì hai bên đều chờ có chuyện gì để nói. Hãy thử một khung nhỏ: tuần này con ăn ngủ thế nào, việc gì mệt nhất, tuần tới con định làm gì. Ba ý đó đủ để bố mẹ hình dung con đang sống ra sao, mà không biến thành một buổi báo cáo.

Rồi hãy hỏi ngược lại. Trong nghiên cứu phỏng vấn của Bao, Waldeck và Holliman với mười sinh viên năm nhất người Trung Quốc tại một đại học ở Anh, có em mong bố mẹ kể thêm về đời sống của chính họ, như chuyện ông bà, chuyện bạn bè. Vậy thì bạn cứ hỏi trước: “dạo này bố đau lưng thế nào”, “vườn nhà ta năm nay ra sao”. Ông Hải dặn học sinh hãy quan tâm đến bố mẹ, và một câu hỏi như thế chính là sự quan tâm đó.

Câu khó nhất là nói thật đến đâu. Câu “con ổn” lặp lại hằng tuần rất dễ thành thói quen, vì càng thương bố mẹ càng không muốn họ lo. Bạn không có nghĩa vụ kể hết. Chuyện tình cảm hay sở thích riêng có thể giữ cho mình, nhiều sinh viên trong nghiên cứu trên cũng tránh những chuyện đó, và đây là quyền của một người đang trưởng thành. Nhưng có ba thứ không nên giấu quá lâu: sức khỏe có vấn đề, tiền sắp không đủ, và chuyện liên quan đến chuyên cần hay giấy tờ cư trú. Những việc này càng để muộn càng ít cách gỡ.

Một cách nói dễ hơn là kể kèm việc đang làm: “Tháng này con hơi thiếu vì ca bị giảm, con đang tìm thêm chỗ và bớt tiền ăn ngoài, nếu đến ngày 20 chưa ổn con sẽ nói với bố mẹ.” Câu đó vừa nói thật, vừa cho thấy con đang tự lo được, đúng điều ông Hải nói bố mẹ mong nghe. Phần tự lập trong đời sống, xem thêm những bài học tự lập.

Khi nào sự im lặng là bất thường

Lịch gọi đều còn có một tác dụng khác: nó cho bố mẹ biết lúc nào nên lo. Tuần nào cũng có tin vào tối Chủ nhật thì một tối vắng tin đã đủ để hỏi, còn nhà không có lịch thì im ba ngày cũng chẳng ai biết có gì lạ không. Vì thế, ngoài giờ gọi, nên chốt thêm số của một người ở gần bạn và im lặng bao lâu thì bố mẹ được hỏi người đó. Bài theo dõi con du học mà không gây áp lực viết cho phía bố mẹ đã nêu các việc cần chốt, kèm một mốc tham khảo là 48 giờ. Mỗi nhà tự định con số của mình.

Nếu bạn thấy buồn kéo dài, không dậy đi học nổi, thì đừng chỉ dựa vào cuộc gọi về nhà: bài trầm cảm và cô đơn khi du học có dấu hiệu cần chú ý và các số trợ giúp, còn những đợt nhớ nhà thông thường đã có ở bài nhớ nhà khi du học.

Dành cho bố mẹ ở Việt Nam

Con có gọi đều hay không phụ thuộc khá nhiều vào cảm giác sau cuộc gọi trước. Trong nghiên cứu của Bao và cộng sự, một sinh viên kể đã gọi cho mẹ ngay khi vừa đặt hành lý xuống phòng mới, đang hào hứng, và mẹ em phản ứng rằng 300 bảng một tuần mà phòng bé thế này. Niềm vui của em tắt ngay. Câu trách nào cũng xuất phát từ lo và thương, chỉ là con nghe nó sau một ngày dài thì lần sau sẽ gọi muộn hơn.

Bài về theo dõi con nêu ở trên đã có bảng câu nên nói và nên tránh, ở đây chỉ thêm hai việc nhỏ. Kể cho con chuyện nhà, cả chuyện vặt, vì con đang nhớ những thứ đó. Khi con đang đi học hoặc đi ca, một tin nhắn “khi rảnh gọi mẹ” là đủ; một sinh viên trong nghiên cứu kể em thấy có lỗi khi tin nhắn của bố mẹ dồn lại quá nhiều. Ông Hải nói các em chỉ hiểu hết lòng bố mẹ khi sau này có con và cho con đi xa, nên trong lúc chờ, người lớn vẫn là bên kiên nhẫn trước.

Câu hỏi thường gặp

Nhắn tin có thay được cuộc gọi không?

Trong tuần bận thì được. Lời dặn của ông Hải cũng nói nếu không gọi được thì ít nhất nhắn tin cập nhật. Nhưng nếu nhiều tuần liền chỉ có tin nhắn, hãy thu xếp một cuộc gọi, vì giọng nói cho bố mẹ biết nhiều điều mà chữ không cho biết.

Gọi mỗi ngày có sao không?

Không có con số đúng cho mọi nhà. Nếu cả hai bên thấy thoải mái và bạn vẫn đi học, vẫn gặp bạn bè ở Hàn thì không cần giảm. Nên xem lại nếu cuộc gọi chiếm cả buổi tối hoặc bạn phải hỏi bố mẹ trước mọi quyết định nhỏ.

Bố mẹ gọi quá nhiều thì nói thế nào cho khỏi buồn lòng?

Đề xuất một lịch thay vì xin bớt, ví dụ “con hay vướng ca buổi tối, tối Chủ nhật con gọi hẳn hoi nhé”. Bố mẹ dễ yên tâm hơn khi biết chắc lúc nào có tin của con.

Nếu con bạn sắp đi hoặc đã sang Hàn và gia đình cần hỏi thêm về đời sống, K-Edu có thể trao đổi qua 0913 212 196, 0383 098 118 hoặc hai@k-edu.vn.

Nguồn tham khảo

• Yan Lou: Word from Home, luận văn tại Oberlin College, 2022
• Zheng và Ishii: Cross-cultural adaptation of Chinese international students, Frontiers in Psychology, 2023
• Bao, Waldeck và Holliman: Parent-Child Communication and Psychological Well-being, bản lưu UCL, 2025, The Psychology of Education Review (đang in)
• Hofer và cộng sự: The Long Arm of the Digital Tether, Frontiers: The Interdisciplinary Journal of Study Abroad, 2016
• Hofer: The electronic tether, Journal of The First-Year Experience & Students in Transition, 2008, tóm tắt tại University of South Carolina
• Wikipedia: Time in South Korea, xem 1/11/2026
• Wikipedia: Time in Vietnam, xem 1/11/2026