Đi mua thực phẩm ở một nước khác, bạn mất khả năng mà ở nhà vẫn có: nhìn bao bì là biết đó là gì. Và hệ quả không chỉ là mua sai món — nó có thể là mua thứ bạn dị ứng, hoặc để quá hạn vì đọc sai ngày.
Tin tốt: nhãn thực phẩm có cấu trúc khá cố định, và bạn chỉ cần nhận ra bốn nhóm thông tin để xử lý được phần lớn tình huống.
Bốn nhóm thông tin cần tìm
| Nhóm | Tìm ở đâu trên nhãn | Vì sao cần |
|---|---|---|
| Ngày tháng | Thường in riêng, hoặc dập nổi trên nắp, mép gói | Quyết định món còn dùng được không |
| Thành phần | Danh sách, thường ở mặt sau | Cần nếu bạn dị ứng hoặc ăn theo chế độ riêng |
| Hướng dẫn bảo quản | Gần phần thành phần | Quyết định để tủ lạnh, tủ đông, hay ngoài |
| Hướng dẫn sử dụng | Với món cần nấu hoặc hâm | Tránh dùng sai cách |
Nhóm đầu là nhóm quan trọng nhất và cũng dễ nhầm nhất. Lý do: trên nhãn thực phẩm có thể có nhiều loại ngày khác nhau — ngày sản xuất và ngày liên quan tới việc sử dụng — và hai loại đó không cùng nghĩa.
Vì cách ghi và cách phân loại ngày có thể khác với những gì bạn quen ở Việt Nam, việc đúng là hỏi cho rõ một lần: hỏi người bán, hỏi bạn cùng phòng, hoặc hỏi người Hàn bạn biết, rằng ngày nào trên nhãn là ngày cần theo. Hiểu đúng một lần thì dùng được mãi.
Cách xử lý khi chưa đọc được nhãn
Ba cách, dùng được ngay từ tuần đầu:
- Dùng ứng dụng dịch qua máy ảnh. Hướng máy ảnh vào nhãn là có bản dịch. Rất hữu dụng cho phần thành phần và hướng dẫn bảo quản. Nhưng với phần ngày tháng, hãy tự đọc số thay vì tin bản dịch.
- Chụp ảnh nhãn và kiểm sau. Nếu đang ở cửa hàng và không có thời gian, hãy chụp rồi về đọc kỹ.
- Hỏi người bán. Bộ câu cho tình huống mua sắm có ở bài Giao tiếp bằng tiếng Hàn chủ đề mua sắm.
Và một cách phòng xa: với những món bạn mua thường xuyên, hãy chụp ảnh nhãn một lần và lưu lại — lần sau bạn nhận ra bao bì mà không cần đọc lại.
Nếu bạn có dị ứng thực phẩm
Đây là phần quan trọng nhất của bài với người có dị ứng, và nó cần chuẩn bị trước khi sang:
- Biết tên thành phần bạn dị ứng bằng tiếng Hàn, cả dạng chữ Hangul. Hãy viết ra giấy và lưu trong điện thoại.
- Viết sẵn một câu bằng tiếng Hàn nói rõ bạn dị ứng với gì, để hỏi khi ăn ngoài hoặc khi mua hàng.
- Luôn đọc danh sách thành phần, không dựa vào tên món. Một món trông không liên quan vẫn có thể chứa thành phần đó.
- Biết phải làm gì nếu có phản ứng — mang theo thuốc nếu bạn đã được chỉ định, và biết cơ sở y tế gần nhất.
- Nói với bạn cùng phòng về tình trạng của bạn, để họ biết xử lý nếu cần.
Nếu dị ứng của bạn nghiêm trọng, hãy trao đổi với phòng phụ trách sinh viên quốc tế của trường ngay trong tháng đầu, và hỏi về cơ sở y tế cùng cách gọi hỗ trợ.
Những điều thực tế về hạn dùng
Vài nguyên tắc dùng được mà không cần thuộc quy định:
- Món đã mở nắp có thời gian dùng ngắn hơn thời gian ghi trên nhãn. Nhãn tính cho bao bì còn kín.
- Hướng dẫn bảo quản quyết định hạn thật. Một món ghi “bảo quản lạnh” mà để ngoài thì hỏng nhanh hơn nhiều so với ngày in trên nhãn.
- Mua lượng vừa với chỗ bảo quản của bạn. Nếu bạn dùng tủ lạnh chung và chỉ có một ngăn nhỏ, mua nhiều là mua để bỏ.
- Ghi ngày mở nắp lên hộp bằng bút. Thói quen nhỏ này giải quyết phần lớn do dự về việc món còn dùng được không.
Và khi phải bỏ thực phẩm, hãy xử lý theo đúng quy định phân loại rác — rác thực phẩm ở Hàn Quốc thường được xử lý riêng, và làm sai có thể bị xử lý. Bài Phân loại rác ở Hàn Quốc nói về phần này.
Mua sao cho đỡ tốn
Việc đọc được nhãn gắn trực tiếp với việc tiết kiệm:
- So theo đơn vị, không theo giá gói. Gói lớn không luôn rẻ hơn tính trên một phần dùng được.
- Chú ý khu hàng gần hạn. Nhiều nơi giảm giá cho món sắp tới hạn — dùng được nếu bạn nấu trong vài ngày.
- Mua thực phẩm tươi theo lượng dùng được, vì phần bỏ đi là phần mất trắng.
- Biết chỗ nào rẻ cho món nào. Mỗi loại cửa hàng mạnh về một nhóm hàng khác nhau.
Bài Ăn uống rẻ và tự nấu đồ Việt ở Hàn Quốc và bài Tiết kiệm chi phí sinh hoạt khi du học Hàn Quốc đi sâu hơn; bài Văn hoá ăn uống của người Hàn cho bối cảnh về các món và nguyên liệu bạn sẽ gặp.
Câu hỏi thường gặp
Ứng dụng dịch có đọc đúng nhãn không?
Khá tốt với phần thành phần và hướng dẫn, nhưng hãy tự đọc phần số và ngày tháng. Và với dị ứng, đừng dựa vào bản dịch — hãy biết tên thành phần đó bằng tiếng Hàn.
Thực phẩm quá ngày trên nhãn thì bỏ luôn không?
Hãy theo thông tin trên nhãn và theo điều kiện bảo quản thực tế của bạn. Nếu không chắc, cách an toàn là không dùng — nhất là với món đã mở nắp hoặc để sai cách.
Mua thực phẩm ở đâu rẻ hơn?
Khác nhau theo khu vực và theo nhóm hàng. Hãy thử vài nơi trong tháng đầu và ghi lại nơi nào rẻ cho món nào — bảng đó dùng được cả năm.
Có cần biết tiếng Hàn nhiều để mua thực phẩm không?
Không nhiều. Một bộ từ vựng hẹp về nhóm thực phẩm, cộng với ứng dụng dịch và vài câu hỏi ở quầy, là đủ cho phần lớn tình huống.
Nên chuẩn bị bộ từ vựng thực phẩm từ khi nào?
Trước khi sang, và chỉ cần nhóm hẹp: tên các loại thực phẩm bạn hay dùng, các từ về bảo quản, và tên thành phần bạn cần tránh nếu có dị ứng. Khoảng vài chục từ là đủ cho việc đi mua hằng tuần, và bạn sẽ nhớ nhanh vì dùng liên tục.
Nếu bạn có dị ứng thực phẩm hoặc ăn theo chế độ riêng và muốn chuẩn bị bộ từ cùng câu hỏi bằng tiếng Hàn trước khi sang, K-Edu có thể cùng bạn soạn.



