Gọi ngay
Gọi ngay
K-EDU · CHẮP CÁNH ƯỚC MƠHotline 0913 212 1960383 098 118
K-Edu – Chắp cánh ước mơ

Tại Hàn Quốc

Tách chi tiêu cá nhân và khoản dùng chung

Khi bạn ở ghép, phần lớn mâu thuẫn về tiền không đến từ số tiền lớn mà đến từ một danh mục không rõ ràng: không ai thống nhất từ đầu khoản nào là chung, khoản nào là riêng. Giấy vệ sinh và nước rửa bát là chung hay riêng? Gia vị thì sao? Ai trả tiền khi một người ở nhà cả tháng và người kia đi thực tập xa?

Cách xử lý không phải là tin nhau nhiều hơn, mà là viết ra một danh sách và chọn một cách chia trong tuần đầu, khi còn chưa có việc gì xảy ra.

Phân ba loại khoản chi, không phải hai

Chia “chung” và “riêng” là chưa đủ. Thực tế có ba loại:

LoạiĐặc điểmVí dụ
Chung cố địnhAi cũng dùng, không đo được phần của từng ngườiTiền thuê, internet, phí quản lý, nước
Chung tiêu haoMua một lần, mọi người dùng dần, hết thì mua tiếpGiấy, nước rửa bát, túi rác, gia vị cơ bản
RiêngMột người dùng, dù cất ở chỗ chungĐồ ăn riêng, mỹ phẩm, thuốc, đồ điện cá nhân

Loại thứ hai là nơi phát sinh mọi tranh cãi. Nó nhỏ nên không ai muốn ghi, nhưng lặp lại nên cộng dồn thành khoản đáng kể, và luôn có một người đi mua nhiều hơn người khác.

Cách xử lý loại chung tiêu hao: lập một quỹ nhỏ góp đầu tháng, ai đi mua thì lấy từ đó. Không ai phải ghi từng gói giấy, và không ai bị thiệt vì hay là người ra siêu thị.

Chọn một cách chia và nói rõ tại sao

Có bốn cách chia phổ biến. Không có cách nào đúng tuyệt đối, nhưng chọn sai cách là mầm của bất đồng về sau:

  1. Chia đều. Đơn giản nhất, công bằng khi phòng và điều kiện của mọi người gần như nhau.
  2. Chia theo phòng. Người ở phòng lớn hơn, có cửa sổ hoặc có nhà vệ sinh riêng trả nhiều hơn. Hãy chốt tỷ lệ bằng con số, không bằng cảm tính.
  3. Chia theo thời gian có mặt. Hợp khi một người về nước cả kỳ nghỉ dài. Cần quy ước trước: nghỉ bao nhiêu ngày thì được giảm phần nào, và khoản nào được giảm — thường chỉ giảm điện nước, không giảm tiền thuê.
  4. Chia theo mức dùng. Chỉ dùng được với khoản đo được, ví dụ khi có đồng hồ riêng.

Điều quan trọng hơn cách chia: viết tỷ lệ vào một chỗ cả hai đọc được và ghi ngày thống nhất. Một dòng trong nhóm chat cũng được, miễn là tìm lại được.

Trước khi chia bất cứ khoản nào, hãy đọc lại hợp đồng thuê để biết khoản nào thực sự là của bạn. Các mục cần đối chiếu có ở bài Checklist hợp đồng thuê nhà Hàn Quốc, và so sánh giữa ký túc xá với thuê ngoài ở bài Ký túc xá hay thuê trọ.

Ghi chép: một chỗ, không phải bốn

Ba cách ghi thường dùng, chọn một:

  • Ứng dụng chia tiền nhóm. Mỗi người nhập khoản mình trả, ứng dụng tính ai nợ ai. Ưu điểm là không ai phải giữ sổ; nhược điểm là phải tất cả cùng dùng.
  • Một bảng tính dùng chung. Linh hoạt, in ra được, không phụ thuộc ứng dụng nào.
  • Một người giữ quỹ. Hợp với quỹ tiêu hao nhỏ. Người giữ quỹ nên đổi theo kỳ để không ai thành người làm việc không tên mãi.

Dù chọn cách nào cũng cần ba thông tin cho mỗi khoản: ngày, số tiền, ai trả. Thiếu tên người trả là thiếu thứ quan trọng nhất.

Và một quy ước đáng giá: chốt sổ theo tháng. Cuối tháng tính một lần, trả một lần, rồi mở sổ mới. Khoản nợ tồn đọng nhiều tháng là thứ khó nói nhất.

Những khoản dễ bị bỏ sót

Danh sách này lấy từ các tình huống hay gặp ở phòng ở ghép:

  • Phí quản lý toà nhà — có nơi tính riêng, có nơi đã gộp trong tiền thuê, hãy xác minh thuộc loại nào.
  • Tiền sưởi mùa đông — khoản chênh lệch lớn nhất giữa các tháng. Xem bài Tiền điện nước ga mùa đông để biết khoản này thay đổi thế nào.
  • Đồ dùng mua một lần cho cả phòng — nồi, quạt, kệ. Cần quy ước trước: ai mua, chia tiền thế nào, và khi một người dọn đi thì đồ đó thuộc về ai.
  • Phí dịch vụ phát sinh — sửa chữa nhỏ, thay bóng đèn, thông tắc.
  • Rác thải theo túi quy định — ở Hàn Quốc túi rác phải mua theo loại, là khoản nhỏ nhưng lặp lại.

Khoản thứ ba trong danh sách là nguồn mâu thuẫn muộn: mọi người góp tiền mua nồi cơm điện từ đầu năm, đến khi một người chuyển đi mới hỏi ai giữ. Quy ước đơn giản và sòng phẳng: ai góp tiền thì khi đi được nhận lại phần theo tỷ lệ, hoặc để lại và ghi rõ là để lại.

Ba việc không nên làm, dù thân tới mức nào

Đây là phần quan trọng nhất của bài:

1. Không cho người khác dùng tài khoản ngân hàng của mình. Kể cả bạn cùng phòng, kể cả “chỉ nhận hộ một lần”. Việc này có hệ quả nghiêm trọng và bạn là người đứng tên. Lý do cụ thể ở bài Cho mượn tài khoản ngân hàng Hàn Quốc.

2. Không để một người đứng tên toàn bộ hợp đồng và các khoản trong khi những người khác chỉ trả tiền mặt. Người đứng tên gánh toàn bộ trách nhiệm pháp lý, còn người trả tiền mặt không có bằng chứng đã trả. Hai bên đều bất lợi.

3. Không gộp tiền học phí hoặc tiền gia đình gửi vào quỹ chung. Quỹ chung chỉ nên chứa đúng phần sinh hoạt của tháng.

Khi có người trả muộn hoặc không trả

Tình huống này sẽ xảy ra, nên hãy quy ước cách xử lý khi còn bình tĩnh:

  1. Nhắc một lần bằng tin nhắn, kèm con số. Không nhắc chung chung, không nhắc trong lúc đông người.
  2. Hỏi thẳng là chậm hay không trả được. Hai việc này cần hai cách xử lý khác nhau — chậm thì hẹn ngày, không trả được thì phải tính lại phần chia.
  3. Nếu là khó khăn thật, hãy giảm phần đóng thay vì cho nợ. Nợ dồn làm mất cả tiền lẫn quan hệ.
  4. Khi mọi cách không đi tới đâu, giảm mức rủi ro: không ứng trước nữa, chuyển sang trả trực tiếp từng khoản.

Nếu khoản thiếu hụt đến từ việc thu nhập làm thêm không như dự tính, bài Lương làm thêm thực tế một tháng cho thấy khoảng chênh giữa dự tính và thực nhận là chuyện bình thường, và kế hoạch chi nên tính tới điều đó.

Mẫu thống nhất một trang

Hãy viết đúng một trang này trong tuần đầu, không cần hình thức:

  • Danh sách khoản chung cố định và tỷ lệ chia của từng người
  • Mức góp quỹ tiêu hao mỗi tháng và ai giữ quỹ
  • Ngày chốt sổ và ngày trả
  • Quy ước khi vắng dài ngày: khoản nào giảm, giảm thế nào
  • Quy ước đồ mua chung khi một người dọn đi
  • Chỗ ghi chép: ứng dụng nào hoặc bảng nào

Một trang này tiết kiệm cho bạn nhiều hơn mọi mẹo tiết kiệm khác, vì nó loại bỏ phần hao hụt do tranh cãi. Thêm cách giảm khoản chi sinh hoạt ở bài Tiết kiệm chi phí sinh hoạt khi du học Hàn Quốc.

Câu hỏi thường gặp

Nên dùng ứng dụng chia tiền hay ghi sổ tay?

Cách nào cũng được, miễn là tất cả cùng dùng một chỗ. Ứng dụng tiện khi nhiều người và nhiều khoản nhỏ; bảng tính tiện khi cần in ra hoặc khi có người không muốn tải thêm ứng dụng. Điều quyết định không phải công cụ mà là việc chốt sổ đúng hạn mỗi tháng.

Bạn cùng phòng về nước cả kỳ nghỉ thì có phải trả tiền thuê không?

Tiền thuê thường vẫn phải trả vì chỗ đó vẫn được giữ, còn điện nước thì hợp lý khi tính theo thực tế. Nhưng điều này phụ thuộc vào thoả thuận của các bạn và vào hợp đồng với chủ nhà, nên hãy chốt trước khi kỳ nghỉ bắt đầu, không chốt sau.

Có nên lập một tài khoản ngân hàng chung cho cả phòng?

Không cần, và cũng không nên dùng tài khoản của một người như tài khoản chung. Cách gọn hơn là mỗi người chuyển phần của mình vào đúng ngày chốt sổ, giữ lại lịch sử chuyển tiền trong ứng dụng ngân hàng làm bằng chứng đã trả.

Khoản nào nên để riêng tuyệt đối?

Đồ ăn mua riêng, thuốc, mỹ phẩm, giấy tờ cá nhân và mọi khoản liên quan tới trường. Đồ ăn riêng nên có một ngăn tủ lạnh riêng và một quy ước rõ: không ai lấy đồ của ai, dù chỉ một quả trứng. Quy ước nhỏ này ngăn được phần lớn căng thẳng hằng ngày.

Tư vấn miễn phí

Đánh giá hồ sơ miễn phí

Để lại số điện thoại, chuyên viên K-Edu xem hồ sơ và gọi lại tư vấn lộ trình phù hợp với bạn.

Ví dụ: 0912 345 678

Hoặc nhắn Zalo 0913 212 196

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *