Một thư giới thiệu tốt không phụ thuộc vào người viết giỏi đến đâu, mà phụ thuộc vào họ có đủ thời gian và đủ dữ kiện hay không. Nhờ trước ba ngày với một câu “cô viết giúp em cái thư” gần như luôn cho ra một thư chung chung, vì người viết không có gì cụ thể để dựa vào.
Vì vậy bài này tập trung vào hai thứ bạn kiểm soát được: thời điểm nhờ và bộ tài liệu bạn gửi kèm.
Mốc thời gian đề nghị
Lùi từ hạn nộp hồ sơ của trường:
| Thời điểm | Việc |
|---|---|
| Hạn nộp trừ 6 tuần | Chọn người giới thiệu, hỏi thử xem họ có nhận không |
| Hạn nộp trừ 5 tuần | Gặp hoặc gọi, gửi bộ tài liệu kèm, thống nhất hạn |
| Hạn nộp trừ 3 tuần | Hạn bạn đặt ra cho người giới thiệu |
| Hạn nộp trừ 2 tuần | Nhắc nhẹ một lần nếu chưa nhận được |
| Hạn nộp trừ 1 tuần | Hoàn tất, kiểm hình thức theo yêu cầu của trường |
Khoảng ba tuần đệm giữa hạn bạn đặt và hạn thật của trường không phải để dự phòng việc người giới thiệu chậm. Nó để dự phòng việc bạn phát hiện thư chưa đúng yêu cầu hình thức — ví dụ trường cần thư nộp qua một liên kết riêng, cần chữ ký, cần dấu, hoặc cần gửi trực tiếp từ email công vụ của người viết.
Hãy đọc yêu cầu hình thức của trường trước khi nhờ, không phải sau khi đã có thư. Ước lượng thời gian cho cả bộ hồ sơ có ở Làm hồ sơ du học Hàn Quốc mất bao lâu.
Chọn ai
Thứ tự ưu tiên nên là người biết rõ việc học của bạn, không phải người có chức vụ cao nhất:
- Giáo viên dạy môn gắn với ngành bạn nhắm, nhất là người từng hướng dẫn bạn làm một bài tập lớn hoặc một dự án.
- Giáo viên chủ nhiệm, nếu họ theo bạn nhiều năm.
- Người hướng dẫn ở nơi bạn làm việc hoặc thực tập, nếu kinh nghiệm đó liên quan tới ngành.
- Giảng viên ở trường bạn đang học, nếu bạn đang học đại học hoặc đã tốt nghiệp.
Một thư cụ thể từ người dạy bạn một môn có giá trị hơn một thư trang trọng từ người chỉ biết tên bạn. Lý do đơn giản: người đọc hồ sơ phân biệt được hai thứ đó ngay từ đoạn đầu.
Trước khi nhờ, hãy kiểm yêu cầu của trường về số thư và tư cách người viết — có trường chỉ nhận thư từ người trong môi trường học thuật, có trường nhận cả người quản lý nơi làm việc.
Bộ tài liệu gửi kèm
Đây là phần làm nên khác biệt. Gửi một tệp duy nhất, không gửi rời rạc nhiều tin nhắn:
- Một trang thông tin về bạn: họ tên, trường, lớp, môn học với người đó và vào năm nào.
- Trường và chương trình bạn nộp, kèm mô tả ngắn chương trình đó học gì.
- Hạn bạn mong nhận thư, viết rõ ngày.
- Yêu cầu hình thức của trường: ngôn ngữ, độ dài, cách nộp, có cần chữ ký hay dấu không.
- Ba đến năm việc cụ thể bạn đã làm với người đó: tên bài tập, chủ đề, kết quả, và điều bạn học được. Càng cụ thể càng tốt.
- Bản kế hoạch học tập của bạn, để người viết biết bạn đang trình bày điều gì với trường.
- Bảng điểm hoặc kết quả liên quan, nếu có ích.
Mục thứ năm là mục quan trọng nhất và cũng là mục hay bị bỏ. Giáo viên dạy nhiều lớp mỗi năm; nhắc lại một việc cụ thể giúp họ viết được một đoạn có chi tiết thật thay vì một đoạn khen chung.
Mẫu thư nhờ
Kính gửi thầy/cô [tên], Em là [họ tên], học [lớp/khoá] và từng học môn [tên môn] với thầy/cô vào [thời gian]. Em đang chuẩn bị hồ sơ du học [chương trình] tại [trường], hạn nộp ngày [ngày]. Em muốn xin phép nhờ thầy/cô viết một thư giới thiệu cho hồ sơ này. Nếu thầy/cô nhận, em xin gửi kèm một tệp gồm: thông tin về em, mô tả chương trình em nộp, yêu cầu hình thức của trường, và một số việc em đã làm trong môn của thầy/cô để thầy/cô tiện nhắc lại. Em xin phép đặt hạn mong nhận thư là ngày [ngày, trước hạn thật ba tuần] để còn thời gian hoàn tất phần nộp. Nếu thời điểm này không thuận tiện, xin thầy/cô cho em biết để em điều chỉnh. Em cảm ơn thầy/cô. Trân trọng.
Hai chi tiết đáng giữ trong mẫu này: nói rõ bạn đã chuẩn bị tài liệu kèm (người viết biết mình không phải tự nhớ lại), và chừa một đường để họ từ chối (lời từ chối sớm có lợi cho bạn hơn một lời nhận mà không thành).
Nếu bị từ chối hoặc không có ai phù hợp
Cả hai tình huống đều xử lý được, miễn là bạn phát hiện sớm:
- Bị từ chối: cảm ơn, rồi chuyển sang người tiếp theo trong danh sách ưu tiên. Đó là lý do nên có danh sách từ đầu thay vì chỉ nhắm một người.
- Không có ai dạy môn liên quan: chọn người theo bạn lâu nhất, và trong bộ tài liệu kèm hãy nêu rõ những việc bạn đã làm ngoài lớp — bài tập lớn, hoạt động, công việc.
- Đã rời trường nhiều năm: liên hệ qua văn phòng khoa hoặc hội cựu học sinh, và chuẩn bị tài liệu nhắc lại kỹ hơn, kèm bảng điểm. Nếu có khoảng thời gian dài không học và không làm, hãy chuẩn bị cách trình bày phần đó cho chính hồ sơ của bạn — xem Giải trình khoảng trống hồ sơ du học.
Sau khi nhận được thư
Ba việc, làm trong cùng một ngày:
- Kiểm hình thức theo yêu cầu của trường: ngôn ngữ, độ dài, chữ ký, dấu, cách nộp.
- Cảm ơn bằng một thư ngắn, và nói rõ bạn đã nộp.
- Thông báo kết quả về sau, dù kết quả thế nào. Việc này nhỏ nhưng nó là lý do người ta nhận lời lần sau — cho bạn hoặc cho người khác.
Danh mục hồ sơ để soát lại có ở Checklist hồ sơ du học và Hồ sơ du học Hàn Quốc.
Chọn người: ba tiêu chí, theo thứ tự
- Người biết rõ công việc của bạn. Một giảng viên đã hướng dẫn bạn một dự án viết được nhiều hơn một giảng viên chỉ dạy bạn một môn đông sinh viên.
- Người liên quan tới việc bạn đang xin. Giảng viên cùng lĩnh vực với chương trình bạn nộp hồ sơ, hoặc người hướng dẫn kỳ thực tập nếu bạn xin việc.
- Người sẵn lòng và có thời gian. Một thư viết gấp trong một giờ thường đọc ra là một thư viết gấp.
Đừng chọn theo chức danh hay theo mức nổi tiếng. Một thư cụ thể từ người biết bạn luôn mạnh hơn một thư chung chung từ người có chức danh cao.
Thư đề nghị: bốn đoạn
Gửi qua email của trường, với tiêu đề rõ:
Đoạn 1: bạn là ai — tên, mã sinh viên, môn hoặc dự án đã học với người đó, kỳ nào.
Đoạn 2: bạn đang nộp hồ sơ gì, cho nơi nào, hạn khi nào.
Đoạn 3: đề nghị của bạn, và nói rõ bạn đã chuẩn bị sẵn tài liệu kèm theo.
Đoạn 4: cảm ơn, và một câu nói rằng bạn hiểu nếu thầy/cô không thể viết.
Đoạn bốn quan trọng: nó cho người được hỏi một đường từ chối lịch sự, và điều đó làm họ dễ nhận lời hơn. Cách xưng hô và các mẫu câu có ở bài Email cho giáo sư Hàn Quốc.
Mẫu thư đề nghị, dùng được ngay
Kính thưa thầy/cô, Em là (họ tên), mã sinh viên (số). Em đã học môn (tên môn) với thầy/cô ở kỳ (kỳ nào) và làm (phần việc hoặc đề tài cụ thể). Em đang nộp hồ sơ (chương trình hoặc vị trí) tại (nơi nhận), hạn nộp ngày (ngày). Hồ sơ cần một thư giới thiệu, và em muốn xin phép đề nghị thầy/cô viết giúp em. Em đã chuẩn bị sẵn bảng điểm, hồ sơ của em, danh sách môn đã học với thầy/cô và phần việc em đã làm, cùng thông tin về nơi nhận thư. Em xin gửi kèm. Em hiểu nếu thầy/cô không thể viết trong thời gian này. Em cảm ơn thầy/cô. (Họ tên)
Thư này ngắn nhưng đủ sáu thông tin người viết cần: bạn là ai, bối cảnh các bạn đã làm việc cùng nhau, bạn nộp cho đâu, hạn nào, bạn đã chuẩn bị gì, và một đường từ chối lịch sự.
Câu hỏi thường gặp
Em có được đọc thư giới thiệu không?
Tuỳ cách trường nhận. Có trường yêu cầu người viết gửi trực tiếp và người nộp không đọc; có trường để bạn nộp kèm hồ sơ. Hãy đọc yêu cầu của trường trước, và đừng đề nghị người viết làm khác yêu cầu đó.
Em có nên viết sẵn rồi nhờ thầy cô ký không?
Không. Thư giới thiệu là nhận xét của người viết; một bản bạn viết rồi nhờ ký không phải là thư giới thiệu. Việc đúng là gửi tài liệu kèm thật đầy đủ để người viết có chất liệu.
Nhờ bao nhiêu người là đủ?
Theo đúng số thư trường yêu cầu, cộng thêm một người dự phòng mà bạn đã hỏi ý trước. Nộp nhiều hơn yêu cầu thường không có lợi.
Thầy cô không viết được tiếng Hàn hoặc tiếng Anh thì sao?
Hỏi trường về ngôn ngữ được chấp nhận và về việc có cần bản dịch kèm bản gốc hay không. Đừng tự dịch rồi nộp bản dịch thay bản gốc — hãy làm theo cách trường yêu cầu.
Nếu bạn muốn soát bộ tài liệu gửi kèm trước khi nhờ, K-Edu có thể cùng bạn chuẩn bị phần đó.



