Có những ngành mà bằng tốt nghiệp không tự động cho phép hành nghề: bạn còn cần một giấy phép, một kỳ thi, hoặc một thủ tục công nhận. Y tế, điều dưỡng, dược, một số ngành kỹ thuật, kế toán, luật, giáo dục — mỗi nhóm có cơ chế riêng, và cơ chế đó do cơ quan quản lý ngành của từng nước quy định.
Với du học sinh, có thêm một lớp nữa: bạn học ở Hàn Quốc nhưng có thể muốn hành nghề ở Hàn Quốc, ở Việt Nam, hoặc ở nước thứ ba — và ba nơi này có ba bộ yêu cầu khác nhau.
Bài này không thể trả lời thay cho ngành của bạn. Nó nói về những gì phải tìm hiểu, hỏi ai, và nên hỏi từ khi nào.
Hỏi từ trước khi chọn ngành, không phải sau khi tốt nghiệp
Thời điểm lý tưởng để tìm hiểu là trước khi bạn nộp hồ sơ nhập học. Thời điểm muộn nhất còn kịp xử lý là năm thứ hai. Lý do: một số yêu cầu gắn với nội dung chương trình bạn học — số giờ thực hành, các môn bắt buộc, cơ sở thực tập được công nhận — và những thứ đó không bù được sau khi đã tốt nghiệp.
Nếu bạn đang ở năm cuối và chưa tìm hiểu, hãy làm ngay tuần này; vẫn còn các phương án, nhưng chúng ít hơn.
Ba nơi phải hỏi
| Nơi hành nghề | Hỏi ai |
|---|---|
| Tại Hàn Quốc | Cơ quan quản lý ngành của Hàn Quốc, và khoa của bạn |
| Tại Việt Nam | Cơ quan quản lý ngành tương ứng tại Việt Nam |
| Nước thứ ba | Cơ quan quản lý ngành của chính nước đó |
Và một nơi nữa luôn nên hỏi: khoa của bạn. Khoa biết chương trình của họ đã được công nhận ở đâu, và sinh viên các khóa trước đã đi theo hướng nào. Đây thường là nguồn thông tin thực tế nhất.
Sáu câu hỏi cho mỗi nơi
- Bằng của chương trình tôi đang học có được công nhận để hành nghề không?
- Nếu có, còn những điều kiện gì khác — kỳ thi, thời gian thực hành, chứng chỉ ngôn ngữ?
- Nếu không, có cơ chế công nhận hoặc chuyển đổi nào không, và mất bao lâu?
- Hồ sơ cần những giấy gì, và có cần hợp pháp hóa hay dịch công chứng không?
- Có mốc thời gian nào tôi phải làm trong vòng bao lâu sau khi tốt nghiệp?
- Chương trình của tôi có nằm trong danh sách được công nhận không? Hãy hỏi theo tên chính xác của chương trình.
Câu thứ sáu quan trọng: việc công nhận thường theo từng chương trình của từng trường, không theo tên ngành chung. Hai chương trình cùng tên ở hai trường có thể khác nhau về việc này.
Chuẩn bị giấy tờ từ khi còn ở trường
Dù bạn chưa biết sẽ hành nghề ở đâu, hãy lấy sẵn bộ giấy này trước khi rời trường:
- Bảng điểm chính thức, nhiều bản, cả tiếng Hàn và tiếng Anh
- Giấy xác nhận tốt nghiệp và bằng, cùng bản tiếng Anh nếu có
- Đề cương chi tiết các môn đã học, gồm số giờ lý thuyết và thực hành
- Giấy xác nhận các kỳ thực hành hoặc thực tập, kèm nơi thực hiện và thời lượng
- Giấy xác nhận chương trình đào tạo của khoa
Hai mục cuối là hai mục khó xin lại nhất sau khi đã rời trường, và lại là hai mục các cơ chế công nhận thường yêu cầu.
Về việc hợp pháp hóa và dịch các giấy tờ học vấn để dùng ở nước khác, xem bài Thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự về bằng cấp, học bạ, bằng tốt nghiệp.
Nếu yêu cầu gồm một kỳ thi
Hãy tìm hiểu sớm bốn điều:
- Kỳ thi được tổ chức bằng ngôn ngữ nào, và bao nhiêu lần một năm.
- Điều kiện dự thi, gồm việc bạn có cần hoàn thành một thời gian thực hành trước hay không.
- Nội dung thi, và nó khớp tới đâu với chương trình bạn học.
- Người đã thi nói gì — hãy tìm qua khoa và qua cộng đồng người Việt cùng ngành.
Điểm thứ ba là điểm nên biết từ năm thứ hai, vì nếu nội dung thi có phần chương trình của bạn không dạy, bạn còn thời gian học thêm.
Lập một kế hoạch có mốc
Hãy viết ra một kế hoạch với bốn mốc và cập nhật mỗi kỳ:
- Năm thứ hai: xác định yêu cầu ở nơi bạn muốn hành nghề.
- Năm thứ ba: hoàn thành các điều kiện gắn với chương trình, gồm thực hành nếu có.
- Năm cuối: chuẩn bị hồ sơ và tìm hiểu kỳ thi, nếu có.
- Sau tốt nghiệp: làm thủ tục trong mốc thời gian được quy định.
Cách lập kế hoạch học tập theo kỳ có ở bài Kế hoạch học tập du học Hàn Quốc. Với các ngành thuộc nhóm sức khỏe, bài Ngành sức khỏe, điều dưỡng Hàn Quốc cho bức tranh chung về chương trình — còn phần hành nghề thì phải tra ở cơ quan quản lý ngành.
Câu hỏi thường gặp
Bằng của em ở Hàn Quốc có được công nhận ở Việt Nam không?
Việc công nhận do cơ quan quản lý ngành tại Việt Nam quyết định, theo từng ngành và từng chương trình, nên hãy hỏi trực tiếp cơ quan đó và hỏi theo tên chính xác của chương trình bạn học. Hãy hỏi từ sớm, vì có những điều kiện gắn với nội dung chương trình.
Em có thể hành nghề ở Hàn Quốc sau khi tốt nghiệp không?
Điều này cần hai thứ độc lập với nhau: điều kiện hành nghề do cơ quan quản lý ngành quy định, và điều kiện về tư cách lưu trú do cơ quan có thẩm quyền quyết định. Hãy hỏi cả hai nơi, và hỏi trước khi lập kế hoạch.
Em nên hỏi ai trong trường về việc này?
Hãy hỏi khoa của bạn trước, vì khoa biết chương trình của họ được công nhận ở đâu và sinh viên các khóa trước đã làm gì. Sau đó xác minh lại với cơ quan quản lý ngành, vì khoa cho bạn kinh nghiệm còn cơ quan cho bạn quy định.
Nếu chương trình của em không được công nhận thì sao?
Hãy hỏi về cơ chế chuyển đổi hoặc bổ sung, vì nhiều nơi có. Đồng thời tìm hiểu các hướng công việc trong cùng lĩnh vực mà không yêu cầu giấy phép hành nghề — chúng thường nhiều hơn người ta nghĩ, và hỏi khoa là cách nhanh nhất để biết.
K-Edu (thương hiệu của Công ty TNHH Dịch vụ Đầu tư Thanh Xuân) là doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực tư vấn du học và đào tạo tiếng Hàn, không phải cơ quan chính phủ và không liên kết với Đại sứ quán, Lãnh sự quán hay cơ quan xuất nhập cảnh. Việc xét và cấp thị thực do cơ quan có thẩm quyền quyết định; K-Edu không cam kết kết quả. Thông tin thủ tục trong bài chỉ mang tính tham khảo, vui lòng đối chiếu tại Korea Visa Portal. Người nộp có thể tự thực hiện thủ tục mà không cần dịch vụ của K-Edu; phí của K-Edu là phí tư vấn du học, không phải lệ phí thị thực.



