Gọi ngay
Gọi ngay
K-EDU · CHẮP CÁNH ƯỚC MƠHotline 0913 212 1960383 098 118
K-Edu – Chắp cánh ước mơ

Tại Hàn Quốc · Chặng 05

Làm quen thống kê cơ bản trước khi học ngành dữ liệu

Thống kê xuất hiện ở nhiều ngành hơn tên nó gợi ra: kinh doanh, kinh tế, tâm lý, y tế công cộng, xã hội học, nông nghiệp, và tất nhiên các ngành về dữ liệu. Ở phần lớn chương trình, nó là môn nền bắt buộc trong một hai năm đầu.

Điểm đáng chuẩn bị trước: thống kê là môn mà hiểu khái niệm quan trọng hơn thuộc công thức, và phần hiểu khái niệm thì học được bằng tiếng Việt từ bây giờ — không phụ thuộc vào việc tiếng Hàn của bạn đã tốt chưa.

Năm khái niệm nền, học theo thứ tự này

Thứ tựKhái niệmCâu hỏi nó trả lời
1Phân bốDữ liệu này tụ ở đâu, trải ra bao nhiêu, có bất thường không
2Trung bình và độ phân tánGiá trị tiêu biểu là gì, và nó tiêu biểu tới mức nào
3Mẫu và tổng thểTôi đo trên một nhóm nhỏ, nói được gì về nhóm lớn
4Tương quanHai đại lượng cùng tăng cùng giảm tới mức nào
5Kiểm định và mức ý nghĩaKết quả này có thể do tình cờ không

Thứ tự này không đổi được: khái niệm sau dựa trên khái niệm trước. Người bắt đầu từ khái niệm 5 — thứ hay gặp trong các bài báo — sẽ học thuộc quy tắc mà không hiểu tại sao.

Khái niệm 1 và 2 là nền quan trọng nhất và dễ nhất. Nếu bạn chỉ có thời gian cho hai khái niệm, hãy chọn hai cái đầu.

Ba chỗ hay hiểu sai

Đây là những lỗi phổ biến đến mức đáng nêu riêng, và biết trước thì tránh được cả học kỳ lẫn lộn:

1. Tương quan không phải nguyên nhân. Hai đại lượng cùng tăng không có nghĩa cái này gây ra cái kia. Có thể có một yếu tố thứ ba tác động lên cả hai, hoặc chỉ là trùng hợp. Đây là lỗi bị nhắc nhiều nhất mà vẫn hay gặp.

2. Trung bình không mô tả được mọi phân bố. Khi dữ liệu lệch mạnh hoặc có giá trị cực đoan, trung bình có thể gây hiểu sai. Luôn xem phân bố trước khi tin vào một con số trung bình — đây là lý do khái niệm 1 đứng trước khái niệm 2.

3. “Không tìm thấy khác biệt” không phải “chứng minh không có khác biệt.” Hai kết luận này khác nhau, và lẫn chúng là lỗi hay gặp khi đọc kết quả nghiên cứu.

Ba điều trên không cần công thức để hiểu. Chúng là cách tư duy, và nắm được chúng trước khi vào lớp giúp bạn theo môn thống kê dễ hơn hẳn.

Cách tự học: dùng dữ liệu thật của bạn

Thống kê học bằng dữ liệu, không học bằng lý thuyết. Và bạn có sẵn dữ liệu thật:

  • Chi tiêu của bạn trong ba tháng. Tính trung bình, xem phân bố, tìm tháng bất thường và giải thích vì sao.
  • Điểm các môn của bạn qua các kỳ. Xem độ phân tán, so giữa các nhóm môn.
  • Thời gian học mỗi ngày trong một tháng. Ghi lại, rồi xem có tương quan với kết quả bài kiểm tra không — và tự đặt câu hỏi liệu đó có phải nguyên nhân.

Làm trên dữ liệu của chính mình hiệu quả hơn làm bài tập mẫu, vì bạn hiểu dữ liệu đó nghĩa là gì nên phát hiện được khi kết quả tính ra vô lý.

Công cụ thì chỉ cần một bảng tính. Không cần phần mềm chuyên dụng ở giai đoạn này — việc học phần mềm đến sau khi đã hiểu khái niệm, và chương trình ở trường sẽ dạy phần đó.

Mức yêu cầu khác nhau theo ngành

Hãy xem chương trình đào tạo của khoa mình nhắm để biết mức thật, vì khoảng cách giữa các ngành khá lớn:

  • Phân tích dữ liệu, thống kê: thống kê là nội dung chính, cần cả nền toán vững
  • Kinh doanh, kinh tế: thường một đến hai môn bắt buộc, dùng để đọc và diễn giải kết quả
  • Tâm lý, xã hội học, y tế công cộng: thống kê ứng dụng, nặng phần thiết kế nghiên cứu
  • Kỹ thuật: xác suất thống kê ở mức nền, gắn với đo lường và kiểm soát chất lượng

Danh mục môn bắt buộc nằm trong chương trình đào tạo; thông tin chương trình của từng trường tra được tại academyinfo.go.kr. Bài Ngành học về kinh tế ở Hàn Quốc và bài Du học ngành quản trị kinh doanh ở Hàn Quốc mô tả hai khối dùng thống kê nhiều; bài Du học Hàn Quốc ngành kỹ thuật cho khối kỹ thuật.

Phần ngôn ngữ

Giống toán, thống kê ít phụ thuộc ngôn ngữ ở phần công thức nhưng cần ngôn ngữ ở phần diễn giải — và phần diễn giải chiếm tỷ trọng lớn trong bài tập và bài thi.

Hai việc nên chuẩn bị:

  1. Bộ thuật ngữ thống kê ba cột — tiếng Anh, tiếng Hàn, tiếng Việt. Nhóm từ này nhỏ, khoảng vài chục từ, và dùng cho mọi môn có thống kê.
  2. Mẫu câu diễn giải kết quả. “Kết quả cho thấy…”, “Không tìm thấy bằng chứng rằng…”, “Khác biệt này có thể do…”. Nhóm câu này dùng được trong mọi báo cáo.

Bài Học môn chuyên ngành khi tiếng yếu nói về việc theo môn chuyên ngành khi ngoại ngữ còn hạn chế, còn bài Học đại học ở Hàn Quốc có khó không cho bối cảnh chung.

Lộ trình sáu tuần

TuầnViệc
1Khái niệm phân bố; vẽ biểu đồ phân bố từ dữ liệu chi tiêu của bạn
2Trung bình và độ phân tán; tìm giá trị bất thường trong dữ liệu đó
3Mẫu và tổng thể; hiểu vì sao cách chọn mẫu quyết định kết luận
4Tương quan; làm một ví dụ và tự phản biện về nguyên nhân
5Kiểm định ở mức khái niệm; đọc một kết quả nghiên cứu và diễn giải
6Dựng bảng thuật ngữ ba cột; viết một đoạn diễn giải kết quả

Sáu tuần này không làm bạn thành thạo thống kê. Nhưng nó đưa bạn vào lớp với năm khái niệm nền đã hiểu, và đó là khác biệt giữa việc theo được môn và việc học thuộc công thức.

Câu hỏi thường gặp

Không giỏi toán thì học thống kê được không?

Phần khái niệm thì học được, và đó là phần quan trọng nhất. Phần tính toán ở mức nhập môn cũng không đòi toán cao, vì công cụ làm hộ. Mức toán cần cao hơn chỉ ở các ngành chuyên về thống kê.

Có cần học lập trình trước không?

Không cần cho giai đoạn này. Hãy hiểu khái niệm bằng bảng tính trước; phần mềm và lập trình sẽ được dạy trong chương trình, và học chúng dễ hơn khi đã hiểu mình đang tính cái gì.

Thống kê ở đại học khó hơn phổ thông nhiều không?

Khác về cách tiếp cận hơn là về độ khó: ở đại học bạn phải diễn giải và bảo vệ kết luận, không chỉ tính ra số. Đó là lý do phần khái niệm và phần ngôn ngữ đáng chuẩn bị trước.

Nên dùng tài liệu tiếng Việt hay tiếng Anh để học?

Giai đoạn hiểu khái niệm thì dùng tiếng Việt cho nhanh. Sau đó chuyển sang tài liệu tiếng Anh để làm quen thuật ngữ, vì giáo trình ở trường nhiều khả năng bằng tiếng Anh hoặc tiếng Hàn.


Nếu bạn muốn biết chương trình của khoa mình nhắm yêu cầu thống kê tới mức nào và nên chuẩn bị gì, K-Edu có thể cùng bạn đọc danh mục môn.

Tư vấn miễn phí

Đánh giá hồ sơ miễn phí

Để lại số điện thoại, chuyên viên K-Edu xem hồ sơ và gọi lại tư vấn lộ trình phù hợp với bạn.

Ví dụ: 0912 345 678

Hoặc nhắn Zalo 0913 212 196

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *