Phần lớn du học sinh gặp khó khăn về tiền trong học kỳ đầu không phải vì thiếu tiền, mà vì lần đầu tiên tự quản lý một khoản tiền cho một khoảng thời gian dài. Ở Việt Nam, tiền thường được đưa theo tuần hoặc theo nhu cầu; ở Hàn Quốc, bạn nhận một khoản cho cả kỳ và phải tự chia.
Đây là một kỹ năng, và nó tập được ở Việt Nam trong vài tháng mà không cần số tiền lớn. Bài này nêu bốn kỹ năng cần có và cách tập từng kỹ năng.
Bốn kỹ năng cần trước khi đi
| Kỹ năng | Vì sao cần ngay tháng đầu | Cách tập ở Việt Nam |
|---|---|---|
| 1. Chia một khoản cho nhiều tuần | Bạn nhận tiền theo kỳ, không theo tuần | Xin nhận tiền sinh hoạt theo tháng thay vì theo tuần, trong ba tháng liền |
| 2. Ghi lại mọi khoản đã chi | Không ghi thì không biết tiền đi đâu, và không sửa được | Ghi 100% khoản chi trong một tháng, kể cả khoản nhỏ |
| 3. Phân biệt khoản cố định và khoản linh hoạt | Tháng đầu ở Hàn có nhiều khoản trả một lần, dễ làm vỡ kế hoạch | Tự lập bảng hai cột cho chi tiêu của mình |
| 4. Nói “không” với một khoản chi nhóm | Áp lực chi theo nhóm là nguyên nhân vỡ ngân sách phổ biến nhất | Tập một lần trong tháng: từ chối một khoản chi mà bạn không muốn |
Kỹ năng thứ tư nghe không giống kỹ năng tài chính, nhưng nó là kỹ năng khó nhất và quan trọng nhất trong môi trường du học.
Bài tập ba tháng, làm được từ lớp 11
Tháng 1 — chỉ ghi, chưa sửa gì. Ghi mọi khoản chi của bạn, không đánh giá, không cố tiết kiệm. Mục đích là có số liệu thật. Phần lớn người làm bài tập này đều ngạc nhiên ở cuối tháng, và sự ngạc nhiên đó chính là bài học.
Tháng 2 — chia nhóm và đặt một hạn mức. Chia khoản chi tháng trước thành ba nhóm: bắt buộc, nên có, muốn có. Rồi đặt một hạn mức cho nhóm thứ ba. Chỉ một hạn mức, cho một nhóm.
Tháng 3 — nhận tiền theo tháng và tự chia. Đây là bài tập chính. Đề nghị gia đình đưa tiền sinh hoạt một lần cho cả tháng. Nếu hết trước cuối tháng, bài tập đó cũng đã thành công, vì bạn gặp bài học này ở Việt Nam thay vì ở Hàn Quốc.
Sau ba tháng, bạn có một bảng chi tiêu thật của chính mình — và đó là nền để dự toán chi phí du học, thay vì dùng con số trung bình của người khác.
Những khoản ở Hàn Quốc cần biết trước về cấu trúc
Không cần biết con số, nhưng cần biết cách các khoản xuất hiện, vì đó là chỗ làm vỡ kế hoạch:
- Khoản trả một lần ở đầu. Tiền cọc phòng hoặc phí ký túc xá cả kỳ, đồ dùng sinh hoạt, quần áo theo mùa. Chúng dồn vào tháng đầu.
- Khoản cố định hằng tháng. Tiền ở, phí quản lý, điện nước, điện thoại, bảo hiểm y tế quốc gia. Nhóm này không thương lượng được, nên phải trừ ra trước.
- Khoản theo kỳ. Học phí, sách và tài liệu môn học. Chúng tới cùng lúc, nên cần được chuẩn bị riêng.
- Khoản phát sinh. Ốm, mất đồ, phải về nước gấp. Đây là khoản mà kế hoạch nào cũng nên có phần đệm.
Cách tách từng khoản có ở Bảng kê chi phí du học Hàn Quốc từng khoản.
Một kỹ năng ít ai dạy: nói chuyện về tiền với gia đình
Đây là phần thực dụng nhất, và nó cần tập từ trước khi đi:
Biết tổng ngân sách và biết nó đến từ đâu. Du học sinh không biết tổng ngân sách của mình thường chi theo cảm giác, rồi hoặc tiêu quá, hoặc tự thắt lưng tới mức ảnh hưởng sức khoẻ. Hãy hỏi và hãy biết con số.
Thống nhất cách và kỳ chuyển tiền. Bao lâu một lần, bao nhiêu, qua đường nào. Và thống nhất trước xem khi phát sinh thì xử lý thế nào — chứ không để phát sinh rồi mới bàn.
Tập báo cáo ngắn. Mỗi tháng một tin nhắn: đã chi khoảng bao nhiêu, cho những gì, còn lại bao nhiêu. Việc này giữ niềm tin, và nó cũng giữ cho bạn phải ghi chép.
Ba thói quen làm vỡ ngân sách của du học sinh
Nói trước để bạn nhận ra khi nó xảy ra:
- Chi theo nhóm. Ăn ngoài, đi chơi, mua theo đợt cùng nhóm bạn. Khoản này tăng âm thầm vì mỗi lần đều nhỏ.
- Mua đồ trong tuần đầu. Mua trước khi biết phòng mình thiếu gì là cách nhanh nhất để mua trùng và mua không vừa.
- Tính thu nhập làm thêm vào ngân sách. Việc làm thêm ở Hàn Quốc có điều kiện và phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép trước khi bắt đầu, nên nó không phải khoản chắc chắn. Nếu bạn đã trừ nó vào ngân sách, một tháng không có việc là một tháng thiếu tiền. Việc xếp thời gian khi vừa học vừa làm có ở bài Quản lý thời gian khi vừa học vừa làm.
Cách giảm chi hợp lý mà không ảnh hưởng sinh hoạt có ở Tiết kiệm chi phí sinh hoạt khi du học Hàn Quốc.
Hai công cụ đủ dùng
Không cần phần mềm phức tạp:
- Một bảng tính hoặc một quyển sổ, hai cột: ngày và số tiền, cộng một cột nhóm. Ghi mỗi tối, mất hai phút.
- Một bảng tổng theo tháng, bốn dòng: tiền vào, chi cố định, chi linh hoạt, còn lại. Nhìn một dòng là biết tình hình.
Công cụ đơn giản được dùng đều hơn công cụ tốt mà bỏ sau hai tuần.
Câu hỏi thường gặp
Học sinh chưa có thu nhập thì tập quản lý tiền bằng cách nào?
Bằng chính khoản tiền sinh hoạt gia đình đưa. Điều cần đổi không phải số tiền mà là cách nhận: chuyển từ nhận theo nhu cầu sang nhận một khoản cho một giai đoạn và tự chia. Số tiền nhỏ vẫn tập được đúng kỹ năng đó.
Có nên mở tài khoản ngân hàng và dùng thẻ từ khi còn học THPT?
Nên, nếu điều kiện cho phép, vì việc theo dõi dòng tiền qua tài khoản dễ hơn qua tiền mặt và nó tập cho bạn thói quen đối chiếu. Hãy dùng ở mức cơ bản và tránh các hình thức trả sau trong giai đoạn đang học quản lý tiền.
Nên chuẩn bị bao nhiêu tiền mặt mang theo khi sang Hàn Quốc?
Đủ cho các khoản không thanh toán được bằng thẻ trong những ngày đầu, phần còn lại chuyển qua tài khoản sau khi mở. Mang quá nhiều tiền mặt là rủi ro không cần thiết, và hãy tìm hiểu trước quy định về khai báo khi xuất nhập cảnh.
Nếu hết tiền giữa kỳ thì xử lý thế nào?
Nói với gia đình ngay thay vì xoay bằng cách vay bạn bè hoặc vay nóng. Và ghi lại nguyên nhân: hết vì một khoản phát sinh thật, hay hết vì chi linh hoạt vượt mức. Hai nguyên nhân cần hai cách sửa khác nhau cho kỳ sau.
K-Edu tư vấn du học Hàn Quốc từ năm 2017 và có thể cùng gia đình bạn dựng bảng ngân sách theo kỳ trước khi lên đường.
K-Edu (thương hiệu của Công ty TNHH Dịch vụ Đầu tư Thanh Xuân) là doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực tư vấn du học và đào tạo tiếng Hàn, không phải cơ quan chính phủ và không liên kết với Đại sứ quán, Lãnh sự quán hay cơ quan xuất nhập cảnh. Việc xét và cấp thị thực do cơ quan có thẩm quyền quyết định; K-Edu không cam kết kết quả. Thông tin thủ tục trong bài chỉ mang tính tham khảo, vui lòng đối chiếu tại Korea Visa Portal. Người nộp có thể tự thực hiện thủ tục mà không cần dịch vụ của K-Edu; phí của K-Edu là phí tư vấn du học, không phải lệ phí thị thực.



