Câu hỏi “con đã sẵn sàng sống một mình chưa” không trả lời được bằng cảm nhận. Cả học sinh và gia đình đều hay trả lời sai theo hai hướng: gia đình nghĩ con chưa sẵn sàng với những việc con làm được, và con nghĩ mình ổn với những việc chưa bao giờ làm.
Cách thoát khỏi điều đó là thay câu hỏi bằng những nhiệm vụ làm được ngay ở Việt Nam, mỗi nhiệm vụ có thể đánh dấu là đã làm hay chưa.
Cách dùng
Mỗi nhiệm vụ đánh dấu một trong ba mức:
| Mức | Nghĩa |
|---|---|
| Đã làm một mình | Tự làm từ đầu đến cuối, không có người hướng dẫn trong lúc làm |
| Đã làm có người đi cùng | Làm được nhưng có người hỗ trợ |
| Chưa làm | Chưa từng |
Mục tiêu không phải tất cả đều ở mức một. Mục tiêu là biết mình đang ở đâu, rồi chọn năm nhiệm vụ để chuyển lên một mức trước khi bay.
Nhóm 1 — Việc nhà và tự chăm mình
| Nhiệm vụ | |
|---|---|
| 1 | Nấu được năm bữa khác nhau từ nguyên liệu tự mua |
| 2 | Giặt, phơi, gấp quần áo cho cả tuần, gồm cả đồ cần giặt riêng |
| 3 | Tự dọn phòng và nhà vệ sinh, một lần mỗi tuần, trong một tháng |
| 4 | Tự đi chợ hoặc siêu thị với một danh sách và một mức tiền định trước |
| 5 | Bảo quản thức ăn: biết thứ gì để được bao lâu, thứ gì phải để lạnh |
| 6 | Tự thay bóng đèn, cắm lại ổ điện, dùng bình chữa cháy |
| 7 | Dậy đúng giờ bằng báo thức của mình, bảy ngày liền, không ai gọi |
Nhiệm vụ 7 nghe nhỏ nhất và là nhiệm vụ nhiều người thất bại nhất trong tháng đầu du học.
Nhóm 2 — Tiền
| Nhiệm vụ | |
|---|---|
| 8 | Ghi lại mọi khoản chi trong một tháng, không bỏ ngày nào |
| 9 | Lập một kế hoạch chi tháng và sống trong kế hoạch đó |
| 10 | Tự ra ngân hàng làm một việc: mở tài khoản, đổi thẻ, hỏi về phí |
| 11 | Chuyển tiền và nhận tiền, tự kiểm số dư và phí |
| 12 | Tự tính một hoá đơn có nhiều khoản và phát hiện một khoản sai |
| 13 | Sống một tuần với một mức tiền cố định, không xin thêm |
| 14 | Tiết kiệm được một khoản nhỏ trong hai tháng liền |
Nhiệm vụ 8 là nhiệm vụ nền. Người không biết mình đang tiêu vào đâu ở Việt Nam sẽ không biết ở nước khác, nơi mọi mức giá đều lạ.
Nhóm 3 — Sức khoẻ và an toàn
| Nhiệm vụ | |
|---|---|
| 15 | Tự đi khám một lần: đặt hẹn, trình bày triệu chứng, lấy thuốc |
| 16 | Tự mua thuốc không cần kê đơn và hiểu hướng dẫn dùng |
| 17 | Biết bệnh nền, thuốc đang dùng và dị ứng của mình, viết ra được |
| 18 | Biết cách sơ cứu cơ bản: chảy máu, bỏng nhẹ, bong gân |
| 19 | Tự đi lại trong một thành phố lạ nửa ngày, không ai dẫn |
| 20 | Biết làm gì nếu mất ví, mất điện thoại — và đã thử khoá máy từ xa một lần |
| 21 | Tự đi một chuyến xe hoặc tàu liên tỉnh: mua vé, đổi chặng, tới đúng nơi |
Nhóm 4 — Giao tiếp và tự xoay xở
| Nhiệm vụ | |
|---|---|
| 22 | Tự gọi điện cho một cơ quan hoặc một đơn vị để hỏi một việc |
| 23 | Tự viết một thư chính thức và gửi đi, rồi theo tới khi có trả lời |
| 24 | Tự giải quyết một việc hành chính từ đầu đến cuối |
| 25 | Nói ra một điều mình không đồng ý, với một người lớn hơn |
| 26 | Từ chối một lời đề nghị mà không viện lý do giả |
| 27 | Hỏi lại khi không hiểu, trong một cuộc trao đổi thật |
| 28 | Làm quen và giữ liên lạc với một người mới trong một môi trường mới |
| 29 | Tự đặt một cuộc hẹn và tới đúng giờ, ba lần liền |
| 30 | Nhờ giúp đỡ khi gặp khó, thay vì tự chịu |
Nhiệm vụ 26 và 30 là hai nhiệm vụ quan trọng nhất cho an toàn khi du học. Người chưa quen từ chối sẽ khó từ chối một lời mời không nên nhận; người chưa quen nhờ giúp sẽ chịu một mình quá lâu.
Năm nhiệm vụ nên ưu tiên
Nếu chỉ chọn năm để chuyển lên mức “đã làm một mình” trước khi bay:
| Nhiệm vụ | Vì sao | |
|---|---|---|
| 1 | Số 8 — ghi chi tiêu một tháng | Nền của mọi kế hoạch tài chính |
| 2 | Số 15 — tự đi khám một lần | Việc bạn sẽ phải làm ở nơi lạ, bằng ngôn ngữ lạ |
| 3 | Số 22 — tự gọi hỏi một cơ quan | Luyện đúng việc khiến nhiều người trì hoãn |
| 4 | Số 26 — từ chối một lời đề nghị | Kỹ năng an toàn |
| 5 | Số 7 — tự dậy đúng giờ một tuần | Quyết định kỳ học đầu |
Cách gia đình dùng bảng này
Đừng dùng nó để đánh giá con, và đừng điền thay con. Cách dùng có ích:
- Con tự điền trước, một mình
- Gia đình điền một bản riêng, theo quan sát của mình
- So hai bản — phần lệch là phần cần nói
- Cùng chọn năm nhiệm vụ cho hai tháng tới
- Rà lại một lần sau hai tháng, không nhắc mỗi ngày
Bước 3 thường là phần giá trị nhất: hai bên hay lệch ở những việc gia đình vẫn làm thay mà con tưởng mình làm được.
Dùng bảng mà không tự chấm quá khắt khe
Bảng này để biết mình còn thiếu gì, không để đánh giá bản thân. Ba cách dùng giữ cho nó hữu ích:
- Một nhiệm vụ làm một lần là đủ để tích. Mục tiêu là biết mình xoay xở được, không phải thành thạo.
- Việc chưa làm được không phải lý do hoãn kế hoạch. Hãy ghi nó thành một việc cần tập trong tháng tới, với một ngày cụ thể.
- Làm cùng người khác cho những việc đầu tiên. Lần đầu đi khám, lần đầu làm thủ tục hành chính — đi cùng một người đã làm rồi là cách học nhanh nhất.
Và hãy xem lại bảng sau ba tháng ở Hàn Quốc. Phần lớn người thấy mình đã tích được nhiều hơn dự đoán, vì phần lớn những việc này học bằng cách phải làm.
Câu hỏi thường gặp
Con tôi chưa làm được nhiều việc, có nên hoãn du học không?
Không phải kết luận từ bảng này. Bảng chỉ cho biết cần tập việc gì, và phần lớn nhiệm vụ ở đây tập được trong hai, ba tháng. Điều đáng lo hơn là đi mà chưa từng thử việc nào.
Nhiệm vụ nào cần nhiều thời gian nhất?
Nhóm về tiền, vì chúng cần một chu kỳ tháng để hoàn thành. Hãy bắt đầu nhóm đó sớm nhất.
Tôi đã đi làm vài năm, có cần bảng này không?
Hãy xem nhóm 3 và nhóm 4. Nhiều người đã tự lập về tài chính nhưng chưa từng tự giải quyết một việc hành chính ở nơi mình không biết ngôn ngữ, và đó là phần nặng nhất khi mới sang.
Làm xong 30 nhiệm vụ thì sẽ ổn chứ?
Sẽ đỡ hơn nhiều, nhưng sống ở một nước khác vẫn có những việc không tập trước được. Phần bảng này chuẩn bị được nhiều nhất là việc bạn biết mình xoay xở được — và sự tự tin đó là thứ dùng được cho mọi tình huống mới.
Nếu gia đình muốn một người cùng chọn năm nhiệm vụ ưu tiên cho con trước khi lên đường, K-Edu có thể trao đổi trong buổi hướng dẫn trước xuất cảnh.



