Gói lớn luôn có đơn giá thấp hơn gói nhỏ. Nhưng đơn giá không phải chi phí của bạn — chi phí của bạn là tiền chia cho phần bạn thực sự ăn. Nếu một phần ba túi rau hỏng trước khi bạn dùng tới, gói lớn đắt hơn gói nhỏ.
Bài này đưa ra một cách tính và một bộ tiêu chí để bạn quyết định theo từng món, thay vì theo cảm giác “mua nhiều cho rẻ”.
Công thức duy nhất bạn cần
Thay vì so đơn giá trên nhãn, hãy tính:
Chi phí thật của một phần = tổng tiền ÷ số phần bạn ăn được trước khi món đó hỏng
Ví dụ cách dùng: bạn mua một túi rau to, dự tính nấu bốn bữa. Thực tế bạn nấu hai bữa rồi phần còn lại héo. Vậy chi phí thật mỗi bữa là tổng tiền chia cho hai, không phải chia cho bốn.
Để dùng được công thức này, bạn cần biết ba điều về bản thân, không phải về giá:
- Bạn nấu bao nhiêu lần một tuần, thật sự? Không phải số lần bạn dự định.
- Bạn có chỗ bảo quản không? Ngăn đá của tủ lạnh nhỏ trong phòng trọ rất hạn chế.
- Bạn ăn lại món cũ được mấy ngày liền? Nhiều người chịu được hai ngày, sau đó thì bỏ.
Bảng phân loại theo khả năng mua nhiều
| Nhóm thực phẩm | Mua nhiều | Vì sao |
|---|---|---|
| Gạo, mì khô, bún khô | Nên | Để lâu, chỉ cần chỗ khô ráo |
| Gia vị khô, nước tương, dầu ăn | Nên | Dùng dần nhiều tháng |
| Thịt đông lạnh chia sẵn phần | Nên, nếu có ngăn đá | Chia phần trước khi cấp đông là điều kiện bắt buộc |
| Trứng | Vừa phải | Để được khá lâu nhưng không vô hạn |
| Rau lá, giá, nấm | Không | Hỏng nhanh, ngay cả khi bảo quản mát |
| Sữa, đồ tươi hạn ngắn | Không | Hạn dùng ngắn và không cấp đông được |
| Món đã chế biến sẵn | Không | Mua nhiều thường dẫn tới ăn dồn, không tiết kiệm |
| Đồ ăn liền giảm giá | Cẩn thận | Rẻ nhưng làm đổi thói quen ăn, không phải khoản tiết kiệm |
Nguyên tắc rút ra: mua nhiều với món chịu được thời gian, mua ít với món chịu được một tuần. Và một ngoại lệ hay bị bỏ qua — rau củ gốc như khoai tây, hành tây, cà rốt nằm giữa hai nhóm: để được lâu hơn rau lá nhiều, nên mua nhiều hợp lý nếu bạn có chỗ thoáng.
Kiểm chỗ bảo quản trước khi kiểm giá
Hãy làm việc này một lần, trước lần đi siêu thị lớn đầu tiên:
- Đo ngăn đá. Ghi lại nó chứa được mấy hộp cỡ vừa. Con số này là giới hạn thật cho mọi kế hoạch mua thịt.
- Xem tủ lạnh là của riêng hay dùng chung. Nếu dùng chung, phần của bạn nhỏ hơn bạn tưởng và cần ngăn riêng có ghi tên.
- Tìm một chỗ khô ráo cho đồ khô, tránh chỗ gần bếp hoặc chỗ bị nắng.
- Kiểm xem phòng bạn có cho phép trữ nhiều đồ không — một số ký túc xá có quy định về đồ ăn trong phòng.
Nếu bạn ở ký túc xá và chưa rõ mình được dùng gì trong khu bếp chung, hãy đọc nội quy trước khi mua, tham khảo bài Nội quy ký túc xá và điểm phạt.
Đi siêu thị lớn: ba điều cần biết trước
Thứ nhất, hàng giảm giá cuối ngày. Nhiều siêu thị ở Hàn Quốc giảm giá thực phẩm tươi và món chế biến sẵn vào cuối giờ. Đây là cách giảm chi phí thật, nhưng chỉ đúng khi bạn mua món bạn vẫn ăn chứ không phải món đang rẻ.
Thứ hai, hàng theo lố chỉ rẻ với nhóm. Rau củ bán theo túi lớn thường quá nhiều cho một người. Cách xử lý tốt là mua cùng bạn rồi chia — xem thêm bài về mua theo nhóm trong cùng chuyên mục này.
Thứ ba, chi phí đi lại và mang về. Siêu thị lớn thường xa khu sinh viên hơn cửa hàng gần nhà. Hãy tính thêm tiền xe và sức mang; nếu bạn phải đi xe hai chặng với bốn túi nặng, khoản tiết kiệm có thể bị xoá sạch.
Vài câu tiếng Hàn dùng khi đi mua và khi hỏi về khuyến mại có ở bài Giao tiếp bằng tiếng Hàn chủ đề mua sắm.
Đọc nhãn: bốn thông tin quyết định
Trước khi bỏ một gói lớn vào giỏ, hãy tìm bốn thông tin trên nhãn:
- Hạn dùng. Trên nhãn thực phẩm ở Hàn Quốc, hãy xác định đúng loại mốc thời gian được in — ghi lại ngày đó vào điện thoại nếu gói hàng lớn.
- Hướng dẫn bảo quản. Món ghi phải để mát sau khi mở nắp sẽ đổi hoàn toàn cách tính của bạn.
- Khối lượng và số phần. Đây là con số dùng cho công thức ở đầu bài.
- Thành phần gây dị ứng, nếu bạn hoặc người ở cùng có dị ứng.
Thông tin thứ hai là thứ hay bị bỏ qua nhất. Một gói lớn “để được lâu” thường chỉ để được lâu khi chưa mở.
Cách chia phần ngay khi về tới nhà
Phần việc quyết định toàn bộ khoản tiết kiệm nằm ở ba mươi phút sau khi đi siêu thị về, không phải lúc chọn hàng:
- Chia thịt thành từng phần một bữa rồi cấp đông. Rã đông cả tảng rồi cấp đông lại là cách làm hỏng thực phẩm.
- Rửa và làm khô rau trước khi cất, bọc giấy thấm. Rau ướt hỏng nhanh hơn nhiều.
- Dán nhãn ngày lên hộp bằng giấy dán nhỏ. Không có nhãn thì sau một tuần bạn sẽ không biết hộp nào mua trước.
- Để món mua trước ra phía ngoài. Nguyên tắc đơn giản: cái nào vào trước thì dùng trước.
Cách nấu gộp để tiêu thụ hết đồ đã mua có ở bài Nấu cơm cả tuần cho du học sinh.
Khi nào mua nhiều là quyết định sai
Ba trường hợp rõ ràng:
- Tháng cuối trước kỳ nghỉ dài. Nếu bạn sắp về nước hoặc đi thực tập xa, mua nhiều là bỏ đi.
- Khi bạn đang trong giai đoạn thi. Bạn sẽ ăn ngoài nhiều hơn dự tính, và đồ trong tủ sẽ hỏng.
- Khi bạn mới sang và chưa biết mình ăn gì. Tháng đầu nên mua ít, thử nhiều loại, rồi mới mua nhiều món mình thực sự dùng.
Nếu đang muốn giảm tổng chi phí sinh hoạt một cách có hệ thống chứ không chỉ ở khâu mua thực phẩm, bài Tiết kiệm chi phí sinh hoạt khi du học Hàn Quốc và bài Ăn uống rẻ: tự nấu đồ Việt ở Hàn Quốc đi sâu hơn vào từng khoản.
Câu hỏi thường gặp
Mua ở siêu thị lớn hay cửa hàng gần nhà thì rẻ hơn?
Siêu thị lớn thường rẻ hơn trên mỗi đơn vị, nhưng bạn phải cộng thêm tiền đi lại và nguy cơ mua quá nhiều. Cách nhiều du học sinh dùng: mua đồ khô và đồ cấp đông ở siêu thị lớn mỗi vài tuần, mua rau và đồ tươi ở chợ hoặc cửa hàng gần nhà theo nhu cầu từng lần nấu.
Thực phẩm cấp đông để được bao lâu?
Tuỳ loại thực phẩm và tuỳ ngăn đá, nên hãy đọc hướng dẫn bảo quản trên chính gói hàng thay vì theo một mốc chung. Việc quan trọng hơn là dán nhãn ngày và chia phần trước khi cấp đông, vì rã đông rồi cấp đông lại là nguyên nhân hỏng thường gặp nhất.
Có nên mua đồ ăn liền theo thùng khi đang giảm giá?
Chỉ nếu bạn vẫn ăn chúng với tần suất cũ. Mua một thùng thường làm tăng tần suất ăn chứ không giảm chi phí, vì món dễ nhất luôn là món bạn với tay tới. Một thùng để trong phòng là một lời mời ăn thay bữa chính.
Nếu tủ lạnh dùng chung thì nên mua thế nào?
Mua ít hơn, mua dày hơn, và có một ngăn riêng ghi tên. Hãy thống nhất với người ở cùng về chỗ của từng người trong tủ ngay từ tuần đầu — việc này quan trọng hơn kích thước tủ.



