Nhận được thư mời nhận việc là tin vui, và đó cũng là lý do nhiều người ký ngay. Nhưng đây là tài liệu quyết định điều kiện làm việc của bạn trong vài năm tới, và một số mục trong đó khó thương lượng lại sau khi đã ký.
Hãy dành hai ngày để đọc. Việc đề nghị thời gian xem xét là chuyện bình thường và không làm bạn mất cơ hội.
Tám mục cần đối chiếu
| Mục | Cần rõ điều gì |
|---|---|
| Vị trí và nội dung công việc | Mô tả cụ thể, không chỉ một chức danh |
| Mức lương và cấu trúc thu nhập | Phần cố định, phần theo kết quả, các khoản phụ |
| Thời gian làm việc | Giờ làm, cách tính giờ ngoài lịch |
| Loại hợp đồng và thời hạn | Không xác định thời hạn, có thời hạn, hay theo dự án |
| Thời gian thử việc | Độ dài, mức lương trong thời gian đó, điều kiện kết thúc |
| Địa điểm làm việc | Có thể khác địa chỉ công ty; có điều khoản điều chuyển không |
| Các chế độ | Bảo hiểm theo quy định, ngày nghỉ, các khoản khác |
| Ngày bắt đầu | Và việc gì phải hoàn tất trước ngày đó |
Hai mục hay gây bất ngờ nhất là mục thứ hai và mục thứ sáu. Với mục thứ hai, hãy hỏi rõ phần nào là cố định — một mức tổng nghe cao nhưng phần lớn phụ thuộc kết quả thì khác hẳn một mức cố định. Với mục thứ sáu, hãy hỏi về điều khoản điều chuyển nếu công ty có nhiều cơ sở.
Phần bạn phải tự xác minh: giấy tờ
Đây là phần thuộc về bạn, và nó quan trọng hơn mọi điều khoản khác:
- Tư cách lưu trú của bạn có cho phép làm công việc này hay không, và nếu phải thay đổi thì thủ tục ra sao, mất bao lâu.
- Những giấy tờ nào phía đơn vị tuyển dụng phải cung cấp cho thủ tục của bạn.
- Ngày bắt đầu làm việc có khả thi so với thời gian xử lý thủ tục hay không.
- Các mốc thời hạn hiện tại của bạn, và chúng có chồng với quá trình này không.
Hãy hỏi cơ quan có thẩm quyền về những điều này, qua kênh tư vấn chính thức, và hỏi phòng hợp tác quốc tế của trường nếu bạn còn là sinh viên. Đừng dựa vào lời của đơn vị tuyển dụng cho phần này, dù họ có thiện chí: điều kiện do cơ quan có thẩm quyền quyết định và thay đổi theo thời gian. Khung chung có ở bài Ở lại Hàn Quốc sau tốt nghiệp và bài Cơ hội việc làm tại Hàn Quốc sau khi tốt nghiệp.
Nguyên tắc quan trọng nhất của bài này: đừng bắt đầu làm việc khi tình trạng giấy tờ của bạn chưa rõ. Hệ quả thuộc về bạn, không thuộc về nơi tuyển dụng.
Những câu nên hỏi lại
Hỏi qua email để có bản lưu, và hỏi tất cả trong một thư thay vì hỏi rải rác:
- Phần cố định của thu nhập là bao nhiêu, và các khoản khác được tính thế nào?
- Thời gian thử việc có điều kiện gì, và mức lương trong thời gian đó?
- Giờ làm thực tế thường thế nào, và giờ ngoài lịch được xử lý ra sao?
- Tôi sẽ làm ở địa điểm nào, và có khả năng điều chuyển không?
- Công ty hỗ trợ gì về phần giấy tờ, và cần tôi cung cấp gì?
- Nếu thủ tục của tôi cần thêm thời gian, ngày bắt đầu có linh hoạt không?
Nếu một đơn vị không trả lời rõ những câu này bằng văn bản, đó là thông tin về nơi đó.
Khi bạn có hai lời mời
Hãy so bằng một bảng, không so bằng cảm giác, với năm cột: thu nhập cố định, nội dung công việc và cơ hội học hỏi, điều kiện giấy tờ, địa điểm, và loại hợp đồng.
Và hãy cân một yếu tố mà bảng không thể hiện được: nơi nào cho bạn kinh nghiệm dùng được trong năm năm tới. Với công việc đầu tiên, yếu tố này thường quan trọng hơn chênh lệch thu nhập. Mức thu nhập tham khảo của người Việt sau khi tốt nghiệp có ở bài Lương người Việt tại Hàn sau tốt nghiệp.
Trước khi ký: ba việc
- Yêu cầu bản hợp đồng đầy đủ, không chỉ thư mời. Hai tài liệu này có thể khác nhau.
- Đọc bản bạn sẽ ký, và nếu có bản tiếng Anh thì xin cả hai bản để đối chiếu.
- Giữ một bản sau khi ký. Nếu không được giữ bản giấy, hãy chụp lại toàn bộ.
Cách đọc một hợp đồng lao động, gồm các mục dễ bị bỏ qua, có ở bài Hợp đồng làm thêm: đọc gì trước khi ký — nhiều nguyên tắc ở đó dùng được cho hợp đồng chính thức.
Câu hỏi thường gặp
Em có được đề nghị thêm thời gian để xem xét không?
Được, và đó là việc bình thường. Hãy đề nghị một khoảng cụ thể, ví dụ hai hoặc ba ngày làm việc, và nói rõ bạn muốn đọc kỹ các điều khoản. Một nơi không cho bạn thời gian đọc là một dấu hiệu đáng lưu ý.
Em có nên thương lượng mức lương không?
Có thể, nhất là khi bạn có thông tin về khoảng mức của ngành và có lý do cụ thể. Hãy thương lượng một lần, lịch sự, bằng con số và lý do, và sẵn sàng chấp nhận câu trả lời. Đừng thương lượng sau khi đã nhận lời.
Hợp đồng bằng tiếng Hàn mà em chưa đọc kỹ được thì làm sao?
Hãy xin bản tiếng Anh nếu có, và nhờ người đọc được xem tám mục nêu trong bài. Dùng công cụ dịch để nắm ý thì được, nhưng đừng dựa vào bản dịch máy để kết luận về điều khoản — hãy xác nhận lại bằng văn bản với nơi tuyển dụng.
Em ký rồi mới biết thủ tục giấy tờ không được thì sao?
Đây là lý do bài này đặt phần xác minh giấy tờ trước phần ký. Nếu đã ký, hãy thông báo ngay cho nơi tuyển dụng và hỏi cơ quan có thẩm quyền về phương án; đừng bắt đầu làm việc trong lúc tình trạng chưa rõ.
K-Edu (thương hiệu của Công ty TNHH Dịch vụ Đầu tư Thanh Xuân) là doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực tư vấn du học và đào tạo tiếng Hàn, không phải cơ quan chính phủ và không liên kết với Đại sứ quán, Lãnh sự quán hay cơ quan xuất nhập cảnh. Việc xét và cấp thị thực do cơ quan có thẩm quyền quyết định; K-Edu không cam kết kết quả. Thông tin thủ tục trong bài chỉ mang tính tham khảo, vui lòng đối chiếu tại Korea Visa Portal. Người nộp có thể tự thực hiện thủ tục mà không cần dịch vụ của K-Edu; phí của K-Edu là phí tư vấn du học, không phải lệ phí thị thực.



