Phần lớn du học sinh nói đây là việc khó nhất, khó hơn cả học. Và lý do thường không phải vì người Hàn khép kín — mà vì tình bạn ở Hàn Quốc hình thành qua việc gặp nhau đều đặn trong một nhóm, không qua những cuộc gặp một-một ngẫu nhiên. Hiểu điều đó đổi cách bạn tiếp cận.
Vì sao khó: bốn lý do thật
1. Mạng xã hội của sinh viên Hàn hình thành sớm. Nhiều nhóm bạn hình thành từ tuần định hướng của năm nhất, và nếu bạn vào muộn hơn hoặc vào hệ chuyển tiếp, các nhóm đó đã có.
2. Tình bạn đến từ nhóm, không từ cá nhân. Ở Hàn Quốc, người ta thân qua việc cùng ở trong một nhóm — câu lạc bộ, khoa, nhóm bài tập — chứ không qua việc hai người tình cờ nói chuyện.
3. Rào cản tốc độ, không phải rào cản vốn từ. Bạn hiểu từng từ nhưng không theo được một cuộc nói chuyện nhóm nhanh. Điều này làm bạn ngồi im, và việc ngồi im bị đọc là không muốn tham gia.
4. Lịch của sinh viên Hàn rất kín. Học, làm thêm, học thêm, chuẩn bị xin việc. Không phải họ không muốn gặp, mà là họ ít thời gian.
Năm chỗ dễ bắt đầu, theo thứ tự
1. Nhóm bài tập
Đây là chỗ tốt nhất, vì nó cho bạn lý do để gặp đều đặn và một việc chung để nói. Hãy chủ động ngay buổi đầu: nhắn vào nhóm chat trước buổi họp, nhận một phần việc cụ thể, và đề nghị đi ăn trưa sau buổi họp.
2. Chương trình ghép bạn của trường
Nhiều trường ở Hàn Quốc có chương trình ghép một sinh viên bản địa với một sinh viên quốc tế. Hãy hỏi phòng hợp tác quốc tế — đây là kênh được thiết kế đúng cho việc này và ít du học sinh dùng.
3. Câu lạc bộ
Gặp đều đặn, có hoạt động chung. Hãy chọn loại mà hoạt động nói thay lời nếu tiếng Hàn còn yếu.
4. Nhóm trao đổi ngôn ngữ
Hai bên đều có thứ cần: bạn cần tiếng Hàn, họ cần tiếng Việt hoặc tiếng Anh. Quan hệ này cân bằng và dễ duy trì hơn quan hệ một chiều.
5. Chỗ làm thêm
Đồng nghiệp ở quán là người bạn nói chuyện thường xuyên nhất bằng tiếng Hàn, và quan hệ ở đó tự nhiên vì có việc chung.
Ba câu mở lời dùng được ngay
Không cần câu hay. Cần câu dễ trả lời:
- “Bạn nhập học năm nào?” — câu này rất bình thường ở Hàn Quốc vì nó quyết định cách gọi nhau, và nó mở ra cuộc nói chuyện tiếp.
- “Môn này bạn thấy thế nào?” — an toàn, cụ thể, ai cũng có ý kiến.
- “Mình là du học sinh, tiếng Hàn còn chậm, bạn nói chậm giúp mình nhé.” — câu này làm hai việc: nói rõ tình hình của bạn và cho người kia biết cách giúp. Phần lớn người Hàn sẽ làm, và việc bạn nói thẳng được đánh giá tích cực.
Câu thứ ba quan trọng hơn hai câu đầu. Người ta không biết bạn cần gì nếu bạn không nói.
Bốn việc nên làm
1. Đi ăn trưa với người khác, không ăn một mình. Căng tin là nơi dễ nhất, và lời mời đi ăn trưa là lời mời dễ nhận ở Hàn Quốc.
2. Nhận lời khi được rủ. Nhất là lần đầu. Từ chối lần đầu thường không có lần thứ hai — không phải vì họ giận, mà vì họ nghĩ bạn không muốn.
3. Chủ động đề nghị một việc cụ thể. “Đi ăn trưa không?” hiệu quả hơn “lúc nào rảnh gặp nhé”. Lời mời cụ thể dễ nhận lời.
4. Nấu một món Việt cho họ. Đây là việc rất hiệu quả: người Hàn hào hứng với việc được thử món ăn nhà bạn, và nó cho bạn một thứ để mời lại.
Một điều về buổi gặp sau hoạt động
Ở Hàn Quốc, nhiều quan hệ thân lên trong các buổi gặp sau giờ học hay sau hoạt động của khoa. Nếu bạn luôn về sớm, bạn bỏ qua phần đó.
Nhưng bạn không phải ở tới cuối và không phải uống. Hãy đi, ở một lúc, nói với người tổ chức rằng bạn phải về trước giờ nào, rồi về. Đó là cách được chấp nhận hoàn toàn. Bài Văn hoá nhậu của sinh viên Hàn nói rõ hơn về chuyện này.
Nếu vẫn thấy cô đơn
Điều này rất phổ biến trong năm đầu, và nó không có nghĩa là bạn làm sai. Ba việc:
- Giữ một nhóm người Việt để có nơi nói tiếng mẹ đẻ, đồng thời vẫn giữ một hoạt động có người Hàn
- Giữ liên lạc với gia đình theo nhịp đều
- Biết trường có bộ phận hỗ trợ tâm lý — xem Sức khoẻ tinh thần du học sinh. Đây là dịch vụ bình thường, không phải điều gì nghiêm trọng mới dùng
Và một điều thật: với phần lớn du học sinh, năm thứ hai dễ hơn năm đầu rất nhiều. Tiếng Hàn tốt hơn, biết đường, có vài người quen. Năm đầu là năm khó nhất, không phải năm tiêu biểu.
Một việc làm mỗi tuần
Mỗi tuần, hãy mời một người đi ăn trưa ở căng tin. Một người, một lần. Không cần ai cụ thể — một bạn trong nhóm bài tập, một người ngồi cạnh trong lớp, một đồng nghiệp ở chỗ làm.
Ba lý do việc này hiệu quả hơn mọi nỗ lực lớn hơn:
Nó là lời mời dễ nhận nhất. Đi ăn trưa không mất thời gian thêm vì ai cũng phải ăn, và nó không tốn tiền.
Nó lặp lại. Mười lăm tuần một học kỳ là mười lăm cuộc nói chuyện. Vài người trong số đó sẽ thành bạn.
Nó dễ hơn với người hướng nội. Một người, một bữa, không phải một nhóm ở một buổi gặp.
Và nếu lần đầu bị từ chối, đừng đọc đó là sự từ chối bạn. Lịch của sinh viên Hàn rất kín, và một lời “hôm nay mình có hẹn rồi” thường đúng là như vậy. Hãy mời lại một lần nữa sau đó.
Xem thêm: Những điều không nên làm ở nơi công cộng Hàn.
Câu hỏi thường gặp
Người Hàn có khó gần không?
Nhìn chung giữ khoảng cách khi mới gặp nhưng khá gắn bó khi đã thân. Điều này nghĩa là bạn cần kiên nhẫn hơn ở giai đoạn đầu, không phải là bạn không kết bạn được.
Nên nói tiếng Hàn hay tiếng Anh?
Tiếng Hàn, kể cả khi chậm. Việc bạn cố nói tiếng Hàn được đánh giá cao, và nó cho bạn tiến bộ. Dùng tiếng Anh cũng được nếu cả hai thoải mái, nhưng đừng để nó thành mặc định.
Chỉ chơi với du học sinh khác có sao không?
Không sai, và nó cần thiết cho vài tháng đầu. Nhưng nếu đó là tất cả, bạn sẽ về nước sau nhiều năm mà tiếng Hàn vẫn ở mức cơ bản và không hiểu môi trường Hàn Quốc. Hãy giữ cả hai.
Mời người Hàn đi chơi thì đề nghị gì?
Hãy đề nghị thứ cụ thể và không tốn: đi ăn trưa ở căng tin, đi học cùng ở thư viện, đi xem lễ hội trường. Những đề nghị cụ thể và nhẹ dễ được nhận hơn một lời mời chung chung — xem thêm Sốc văn hoá Hàn Quốc: ppalli ppalli về nhịp sống làm mọi người ít thời gian.



