Đầu mỗi kỳ, giáo trình là một khoản chi dồn lại trong một tuần. Và đây cũng là khoản dễ giảm nhất mà không ảnh hưởng tới kết quả học — nếu bạn quyết định theo từng môn thay vì mua tất cả theo danh sách.
Bài này đưa ra một cách quyết định và các kênh tìm bản rẻ hơn.
Đừng mua trước buổi học đầu tiên
Nguyên tắc đầu tiên và tiết kiệm nhất: chờ sau buổi đầu. Lý do:
- Giảng viên thường nói rõ sách nào thực sự cần và sách nào chỉ để tham khảo.
- Một số môn chủ yếu dùng tài liệu do giảng viên phát, không dùng sách.
- Bạn có thể rút môn trong tuần điều chỉnh, và khi đó sách đã mua là tiền bỏ đi.
Ngoại lệ: môn có bài tập ngay tuần đầu, hoặc sách khó tìm và hay hết hàng. Với hai loại này, hãy hỏi giảng viên hoặc sinh viên khóa trên từ trước.
Phân loại từng môn rồi quyết định
| Loại môn | Cách hợp lý |
|---|---|
| Dùng sách hằng tuần, có bài tập trong sách | Nên có bản riêng |
| Dùng sách để tham khảo vài chương | Mượn thư viện hoặc dùng bản lưu đọc tại chỗ |
| Chủ yếu dùng tài liệu giảng viên phát | Không cần mua |
| Sách bạn sẽ dùng cho nhiều môn hoặc cho nghề sau này | Nên mua, kể cả bản mới |
| Sách dùng một kỳ rồi thôi | Mua bản cũ hoặc thuê nếu có |
Cách phân loại này thường cho kết quả: trong năm môn, bạn chỉ cần mua riêng một hoặc hai.
Năm kênh tìm giáo trình
- Thư viện trường. Hãy tra trước mọi kênh khác. Nhiều thư viện có bản lưu chỉ đọc tại chỗ, dùng được nếu bạn học ở thư viện.
- Sinh viên khóa trên. Kênh rẻ nhất và hay bị bỏ qua. Hãy hỏi trong hội sinh viên hoặc nhóm của khoa vào đầu kỳ.
- Hiệu sách trong hoặc gần trường, thường có bản cũ và biết chính xác sách của từng môn.
- Chợ đồ cũ trực tuyến. Nhiều sách giáo trình được bán lại vào đầu và cuối mỗi kỳ — xem bài Karrot: mua đồ cũ ở Hàn Quốc.
- Bản điện tử chính thức, nếu nhà xuất bản có — thường rẻ hơn bản in và tiện tra cứu.
Một kênh cần tránh: các bản sao không có bản quyền. Việc này vi phạm quyền của tác giả và có thể dẫn tới xử lý theo quy định của trường.
Kiểm bốn thứ trước khi mua bản cũ
- Lần tái bản. Sách khác lần tái bản có thể khác số trang và khác bài tập, và giảng viên hay dẫn theo số trang.
- Mã truy cập kèm sách. Một số sách có mã dùng một lần cho nội dung trực tuyến; bản cũ thường đã dùng mã đó.
- Tình trạng sách: thiếu trang, bị gạch nhiều, bị ẩm.
- Ghi chú của người dùng trước. Ít thì có lợi, nhiều thì gây khó khi bạn tự đọc.
Điểm thứ hai hay làm người mua bản cũ bất ngờ. Nếu môn của bạn dùng hệ thống bài tập trực tuyến kèm sách, hãy hỏi giảng viên xem mã đó có bắt buộc không trước khi mua bản cũ.
Khi giáo trình bằng tiếng Hàn
Ba cách thực tế cho năm đầu:
- Tìm bản tiếng Anh của cùng cuốn sách, nếu đó là sách dịch. Nhiều giáo trình chuyên ngành là bản dịch từ tiếng Anh, và đọc bản gốc có thể nhanh hơn cho bạn.
- Lập danh sách thuật ngữ của chương trước khi đọc. Đây là việc có hiệu quả tích lũy, xem bài Học môn chuyên ngành khi tiếng còn yếu.
- Đọc phần tóm tắt và phần câu hỏi cuối chương trước, rồi mới đọc nội dung — cách này giúp bạn biết chương nói về gì trước khi phải hiểu từng câu.
Bán lại cuối kỳ
Nếu bạn mua bản riêng, hãy tính cả việc bán lại:
- Giữ sách sạch, ghi chú bằng bút chì hoặc giấy dán.
- Bán vào đầu kỳ sau, không bán vào giữa kỳ — đầu kỳ là lúc có người cần.
- Đăng kèm thông tin lần tái bản và tình trạng sách.
- Hoặc để lại cho sinh viên khóa dưới trong hội sinh viên. Việc này không có tiền nhưng xây được quan hệ, và khóa sau sẽ làm điều tương tự cho người khác.
Cách đưa khoản sách vở vào ngân sách đầu kỳ có ở bài Tiết kiệm chi phí sinh hoạt khi du học Hàn Quốc.
Một bảng tính cho đầu mỗi kỳ
Hãy làm bảng này trong tuần đầu, sau khi dự buổi học đầu tiên của các môn. Mỗi môn một dòng, với bốn cột:
| Cột | Nội dung |
|---|---|
| Môn | Tên môn và mã lớp |
| Sách được dùng ở mức nào | Hằng tuần, tham khảo, hoặc không dùng |
| Thư viện có không | Có bản mượn, bản đọc tại chỗ, hoặc không có |
| Quyết định | Mua mới, mua cũ, mượn, hoặc bỏ qua |
Bảng này có ba tác dụng. Thứ nhất, nó biến một khoản chi mơ hồ thành một danh sách cụ thể. Thứ hai, nó cho bạn thấy ngay những môn bạn cần đi mượn, để bạn xếp lịch tới thư viện trong tuần đầu thay vì tuần thi. Thứ ba, nó là bản ghi để bạn so sánh vào kỳ sau, khi bạn đã biết sách nào thực sự được dùng và sách nào chỉ nằm trên giá.
Nếu tổng khoản chi vẫn cao hơn mức bạn có, hãy ưu tiên theo thứ tự: sách có bài tập bắt buộc, sách dùng hằng tuần, rồi mới tới sách tham khảo.
Câu hỏi thường gặp
Không có giáo trình thì có theo được môn không?
Với môn chủ yếu dùng tài liệu giảng viên phát thì được. Với môn có bài tập trong sách thì khó, và bạn sẽ mất thời gian đi mượn mỗi tuần. Hãy xem đề cương để biết sách được dùng ở mức nào trước khi quyết định không mua.
Bản điện tử có được dùng trong lớp không?
Thường được, nhưng hãy hỏi giảng viên vì một số môn yêu cầu bản in khi làm bài tại lớp hoặc khi thi mở sách. Cũng nên kiểm xem bản điện tử có cùng số trang với bản in không, vì giảng viên hay dẫn theo trang.
Mua sách ở hiệu sách trong trường có đắt hơn không?
Giá có thể cao hơn các kênh khác, nhưng bù lại họ có đúng sách của từng môn và thường có bản cũ. Hãy so với chợ đồ cũ và với sinh viên khóa trên trước khi quyết định, nhất là với sách dày.
Em nên mua sách cho cả kỳ một lần hay mua dần?
Mua dần theo nhu cầu thật của từng môn, sau buổi học đầu tiên. Cách này tránh được việc mua sách của môn bạn sẽ rút, và cũng dàn khoản chi ra thay vì dồn hết vào tuần đầu.



