Khi tiền có hạn, câu hỏi hữu ích không phải "du học tốn bao nhiêu" mà "cắt được ở đâu". Bài này phân loại mọi khoản chi du học theo ba mức, để bạn biết dòng nào không thể chạm và dòng nào có thể điều chỉnh.
Mức 1 — Bắt buộc, không cắt được
| Khoản | Vì sao không cắt được |
|---|---|
| Hộ chiếu | Không có thì không đi được |
| Giấy tờ trong danh mục bắt buộc | Thiếu là hồ sơ không được xét |
| Dịch, công chứng, hợp pháp hoá theo yêu cầu | Theo danh mục của nơi tiếp nhận |
| Phí xét tuyển | Không đóng là không được xét |
| Học phí | Khoản chính |
| Phí nhập học một lần, nếu trường thu | Theo quy định của trường |
| Bảo hiểm theo quy định | Bắt buộc |
| Số dư cho giấy tờ tài chính | Không phải chi, nhưng phải có |
| Vé máy bay một chiều | |
| Lệ phí thủ tục hành chính | Theo quy định hiện hành |
| Ăn và ở | Mức tối thiểu không cắt được |
Dòng về số dư đáng nhắc lại: đó là khoản phải có, không phải khoản phải chi. Nó vẫn là tiền của gia đình.
Mức 2 — Gần như bắt buộc, chỉ điều chỉnh được mức
Không bỏ được, nhưng chọn được mức:
| Khoản | Điều chỉnh bằng cách |
|---|---|
| Chỗ ở | Ký túc xá phòng nhiều người thay vì phòng riêng; tỉnh thay vì Seoul |
| Ăn uống | Tự nấu từ tháng thứ hai; mua ở chợ thay vì cửa hàng tiện lợi |
| Đi lại | Thẻ giao thông và vé tháng; ở gần trường để đi bộ |
| Điện thoại | Gói trả trước hoặc gói rẻ |
| Giáo trình | Mua sách cũ, dùng thư viện, chờ tuần đầu xem giảng viên có dùng thật |
| Đồ dùng ban đầu | Mua dần, mua lại từ sinh viên khoá trên |
| Số trường nộp | Nộp hai thay vì năm — mỗi trường một phí xét tuyển và một bộ công chứng |
| Số bản công chứng | Đếm đúng từ đầu, công chứng một lần |
| Số lần thi TOPIK | Chuẩn bị đủ rồi thi, thay vì thi để thử |
Dòng về số trường nộp là dòng tiết kiệm được nhiều nhất ở giai đoạn làm hồ sơ, và cũng là dòng người ta hay làm ngược: nộp nhiều trường "cho chắc" trong khi hai bộ hồ sơ làm cẩn thận mạnh hơn năm bộ làm vội.
Mức 3 — Tự chọn
Bỏ được hoàn toàn, hoặc để sau:
- Vé máy bay về Việt Nam dịp nghỉ
- Du lịch trong Hàn Quốc
- Hoạt động ngoại khoá có phí
- Trang phục đồng bộ của khoa hoặc câu lạc bộ, nếu tự nguyện
- Lớp học thêm ngoài chương trình
- Thiết bị mới: máy tính, điện thoại, máy ảnh
- Thi chứng chỉ không bắt buộc cho ngành
- Dịch vụ trả phí mà bạn tự làm được
Nhóm này không phải "không nên tiêu" — nhiều mục trong đó làm quãng du học của bạn tốt hơn. Nhưng khi tiền căng, đây là nhóm cắt trước.
Thứ tự cắt khi tiền không đủ
Theo thứ tự, từ ít ảnh hưởng tới nhiều:
- Cắt mức 3. Không ảnh hưởng việc học.
- Hạ mức ở mức 2. Ký túc xá thay vì thuê ngoài; tự nấu; mua sách cũ.
- Giảm số trường nộp. Hai trường chọn kỹ thay vì năm trường.
- Đổi vùng. Tỉnh thay vì Seoul — ảnh hưởng cả học phí và sinh hoạt phí.
- Đổi trường. Chọn trường có học phí thấp hơn trong cùng nhóm ngành.
- Đổi hệ hoặc đổi độ dài chương trình. Cao đẳng hai năm thay vì đại học bốn năm.
- Lùi kỳ nhập học để tích luỹ thêm.
Các bước 1 đến 3 không đổi đích đến của bạn. Các bước 4 đến 7 thì có — nên hãy làm từ trên xuống.
Những việc không nên làm: cắt khoản bảo hiểm; cắt giấy tờ trong danh mục bắt buộc; tạo số dư bằng tiền vay rồi rút ngay; dùng dịch vụ làm hồ sơ tài chính không rõ nguồn. Bốn việc này tiết kiệm ở hiện tại và tốn nhiều hơn về sau.
Bài không đủ tài chính du học Hàn Quốc, phương án nào đi sâu hơn vào các hướng.
Bảng tự phân loại
Lấy bảng dự toán của bạn và thêm một cột:
| Khoản | Số tiền | Mức (1, 2, 3) | Nếu mức 2: hạ được bao nhiêu |
|---|---|---|---|
Khi điền xong, cộng riêng tổng mức 1 — đó là sàn thật của kế hoạch du học của bạn. Nếu sàn đó vượt khả năng của gia đình, vấn đề không nằm ở việc tiết kiệm mà ở lựa chọn trường, vùng hoặc hệ học.
Hai con số bạn cần tính riêng
Sau khi phân loại từng dòng, hãy tính hai con số thay vì một. Chúng trả lời hai câu hỏi khác nhau, và gộp chúng là nguồn gốc của phần lớn kế hoạch vỡ:
| Con số | Cách tính | Dùng để làm gì |
|---|---|---|
| Sàn | Tổng mức 1, cộng mức tối thiểu của mức 2 | Biết kế hoạch có khả thi hay không |
| Thực tế | Sàn, cộng mức bạn thật sự sẽ tiêu ở mức 2, cộng một phần mức 3 | Biết cần chuẩn bị bao nhiêu |
Nếu sàn vượt khả năng của gia đình, vấn đề không nằm ở việc tiết kiệm. Vấn đề nằm ở lựa chọn trường, vùng hoặc hệ học — và hãy giải nó ở đó, đừng giải bằng cách cắt những khoản không nên cắt.
Nếu sàn vừa đủ nhưng thực tế vượt, bạn có một kế hoạch khả thi nhưng căng. Khi đó hãy xem lại mức 2 theo thứ tự: chỗ ở trước, ăn uống sau, rồi đi lại.
Và một dòng nên tách riêng khỏi cả hai con số: số dư cho giấy tờ tài chính. Đó là khoản phải có, không phải khoản phải chi; nó vẫn là tiền của gia đình. Gộp nó vào tổng sẽ làm gia đình tưởng phải chuẩn bị nhiều hơn thực tế, hoặc tệ hơn, sẽ tiêu vào khoản phải giữ nguyên trong tài khoản đến khi xong thủ tục.
Câu hỏi thường gặp
Bảo hiểm có cắt được không?
Không. Bảo hiểm theo quy định là bắt buộc, và về mặt thực tế thì một lần ốm không có bảo hiểm có thể tốn hơn nhiều năm đóng phí. Đây là khoản không nên tìm cách giảm.
Nộp ít trường có làm giảm cơ hội không?
Giảm số lựa chọn, nhưng hai bộ hồ sơ làm cẩn thận thường mạnh hơn năm bộ làm vội. Hãy chọn theo thời gian bạn thực sự có cho mỗi bộ.
Ở tỉnh tiết kiệm được nhiều không?
Thường có, ở cả học phí và sinh hoạt phí, nhưng mức chênh tuỳ cặp trường và cặp vùng cụ thể. Hãy lập dự toán cho hai phương án và so bằng con số của chính trường bạn nhắm.
Làm thêm có bù được phần nào không?
Có thể bù một phần sinh hoạt, nhưng việc làm thêm chịu các điều kiện về thời gian học, kết quả học và giấy phép theo quy định hiện hành, và không có ở những tháng đầu. Đừng tính nó vào dự toán như một khoản thu chắc chắn.
Tôi nên bắt đầu từ đâu nếu thấy tổng quá lớn?
Từ việc phân loại: điền cột mức cho từng dòng, rồi cộng riêng tổng mức 1. Con số đó cho bạn biết vấn đề là tiết kiệm hay là lựa chọn. Xem thêm bảng kê chi phí du học Hàn Quốc từng khoản.
Nếu bạn muốn biết sàn thật của kế hoạch du học của mình, K-Edu có thể cùng bạn phân loại từng dòng trong dự toán và xem cắt được ở đâu.