Khi đã rút danh sách xuống còn hai trường, việc chọn trở nên khó hơn chứ không dễ hơn. Lý do: hai trường còn lại thường đều hợp lý, và bạn bắt đầu so bằng cảm giác.
Bài này đưa một khung chín tiêu chí để so bằng dữ liệu. Nó không chọn hộ bạn — nó buộc bạn **nói rõ mình đang đánh đổi cái gì lấy cái gì**.
Chín tiêu chí và nơi tra
| # | Tiêu chí | Tra ở đâu |
|---|---|---|
| 1 | Ngành có đúng thứ bạn muốn học không | Chương trình học 교육과정 của khoa |
| 2 | Ngôn ngữ giảng dạy | Thông báo tuyển sinh, mục của đúng khoa |
| 3 | Điều kiện đầu vào bạn có đạt không | Mục 지원자격 |
| 4 | Tổng chi phí cả khoá | Biểu học phí + chi phí sinh hoạt theo vùng |
| 5 | Hỗ trợ tài chính và điều kiện giữ tiếp | Mục 장학금 + hỏi trường |
| 6 | Vị trí và đi lại thực tế | Bản đồ, tra đường thật từ địa chỉ trường |
| 7 | Chỗ ở: ký túc xá có hay không, bao lâu | Hỏi trường |
| 8 | Lịch tuyển sinh có kịp với bạn không | Mục 전형일정 |
| 9 | Trường trả lời email thế nào | Chính trải nghiệm của bạn |
Tiêu chí 9 nghe lạ nhưng là tiêu chí dự báo tốt: một trường trả lời rõ ràng và đúng hạn trước khi bạn nộp thường cũng xử lý tốt các việc sau khi bạn nhập học.
Cách chấm
Với mỗi tiêu chí, cho một trong ba mức: Đạt / Tạm được / Không đạt. Đừng chấm theo thang mười — thang ba buộc bạn quyết, còn thang mười cho bạn chỗ trốn.
Bảng điền:
| # | Tiêu chí | Trường A | Trường B | Ghi chú và nguồn |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ngành đúng ý | |||
| 2 | Ngôn ngữ giảng dạy | |||
| 3 | Điều kiện đầu vào | |||
| 4 | Tổng chi phí cả khoá | |||
| 5 | Hỗ trợ tài chính | |||
| 6 | Vị trí và đi lại | |||
| 7 | Chỗ ở | |||
| 8 | Lịch tuyển sinh | |||
| 9 | Trường phản hồi |
Cột cuối là cột làm nên giá trị của bảng. Mỗi ô “Đạt” phải kèm nguồn và ngày tra. Nếu bạn không ghi được nguồn, ô đó chưa phải “Đạt” mà là “chưa biết”.
Ba tiêu chí không được phép là “Không đạt”
Không phải chín tiêu chí có trọng số như nhau. Ba tiêu chí sau là điều kiện cần — nếu một trường không đạt, bỏ trường đó khỏi danh sách, bất kể tám tiêu chí còn lại tốt đến đâu:
Tiêu chí 1 — ngành đúng ý. Bạn sẽ học bốn năm. Một trường tốt với ngành bạn không muốn học là một lựa chọn sai, không phải một thoả hiệp.
Tiêu chí 4 — tổng chi phí. Nếu gia đình bạn không gánh được tổng chi phí cả khoá trong trường hợp không có học bổng, kế hoạch đó có rủi ro phải dừng giữa chừng.
Tiêu chí 8 — lịch. Nếu bạn không kịp chuẩn bị hồ sơ cho hạn của trường đó, lựa chọn ấy không tồn tại trên thực tế.
Sáu tiêu chí còn lại là nơi bạn đánh đổi.
Ba cặp đánh đổi thường gặp
| Đánh đổi | Nên nghiêng về bên nào |
|---|---|
| Trường ở thành phố lớn, chi phí cao — trường ở tỉnh, chi phí thấp | Tuỳ ngân sách và ngành; vùng công nghiệp có lợi thế riêng cho ngành kỹ thuật |
| Trường có hỗ trợ tài chính tốt hơn — trường có ngành hợp hơn | Ngành, gần như luôn luôn |
| Trường quen tên — trường ít nghe nói tới nhưng khoa mạnh | Khoa, nếu bạn kiểm được bằng chương trình học và hướng nghiên cứu của giảng viên |
Cặp thứ ba đáng nói riêng. Ở bậc đại học, thứ quyết định bốn năm của bạn là khoa, không phải trường. Hãy so chương trình học của hai khoa cạnh nhau, từng học kỳ — việc này mất một buổi và trả lời được nhiều hơn mọi lời giới thiệu.
Một lưu ý về vị trí
Tiêu chí 6 hay bị chấm bằng cảm giác về tên vùng. Cách đúng là tra đường thật:
- Từ địa chỉ trường tới ga tàu gần nhất mất bao lâu đi bộ?
- Từ trường tới trung tâm thành phố mất bao lâu, bằng phương tiện gì?
- Khu quanh trường có gì — cửa hàng, nhà thuê, bệnh viện?
Một trường “ở Busan” có thể nằm trong một quận đảo mất thêm nửa giờ đi lại; một trường “ở tỉnh” có thể ngay cạnh ga tàu. Tên vùng không cho bạn biết điều đó.
Cách so hai chương trình học
Tiêu chí 1 là tiêu chí quan trọng nhất và cũng là tiêu chí tốn công nhất. Đây là cách làm trong một buổi:
- Tải chương trình học 교육과정 của cả hai khoa, đúng khoá tuyển sinh của bạn.
- Liệt kê môn bắt buộc của từng học kỳ, hai cột cạnh nhau.
- Đánh dấu những môn chỉ một bên có. Đây là phần cho biết hai khoa khác nhau ở đâu.
- Đếm số môn thực hành so với số môn lý thuyết ở mỗi bên.
- Tìm xem môn tự chọn có bao nhiêu, và chọn từ năm nào.
Bước 3 và bước 5 cho biết nhiều nhất. Hai khoa cùng tên có thể dạy hai thứ khác nhau đáng kể — bài về các nhóm ngành trên website này đã chỉ ra điều đó ở nhiều ngành.
Nếu hai chương trình gần như giống hệt nhau, đó cũng là một kết quả có ích: nghĩa là tiêu chí 1 không phân biệt được hai trường, và bạn nên dồn sự chú ý sang các tiêu chí khác.
Khi bảng cho kết quả hoà
Nếu sau khi điền xong hai trường vẫn ngang nhau, đó là một kết quả có ích: nghĩa là **cả hai đều chấp nhận được**, và bạn nên chuyển câu hỏi.
Ba câu phá thế hoà:
- Trường nào bạn đã liên hệ và thấy dễ làm việc hơn?
- Trường nào có kế hoạch dự phòng tốt hơn nếu mọi chuyện không như ý — có đợt thứ hai, có ngành gần để chuyển, có hệ tiếng?
- Trường nào bạn hình dung được bản thân ở đó trong bốn năm?
Câu thứ hai là câu thực tế nhất và ít người nghĩ tới nhất.
Câu hỏi thường gặp
Nên so mấy trường cùng lúc?
Hai, tối đa ba. So năm trường cùng lúc thì bảng rất to và bạn không điền nổi cột nguồn. Hãy rút danh sách bằng ba tiêu chí bắt buộc trước, rồi mới so kỹ hai trường còn lại.
Có nên tính thứ hạng của trường vào bảng không?
Các bảng xếp hạng dùng tiêu chí riêng của người làm bảng, thường nặng về nghiên cứu và quy mô — những thứ ít liên quan tới trải nghiệm bốn năm của một sinh viên quốc tế. Chín tiêu chí ở trên gắn trực tiếp hơn với đời sống thật của bạn.
Tôi không tra được một tiêu chí thì sao?
Ghi là “chưa biết” và hỏi trường. Đừng đoán, và đừng để ô trống rồi quên mất. Một ô “chưa biết” được ghi rõ là một việc cần làm; một ô trống là một rủi ro bị bỏ qua.
Bảng này dùng cho hệ cao đẳng và cao học được không?
Được, với vài điều chỉnh: hệ cao học nên thêm tiêu chí về phòng nghiên cứu và giảng viên hướng dẫn; hệ cao đẳng nên thêm tiêu chí về xưởng thực hành và đường liên thông.
Nếu bạn đã rút xuống hai trường và vẫn phân vân, việc đáng làm là điền bảng này với cột nguồn đầy đủ. K-Edu có thể cùng bạn điền — tư vấn du học Hàn Quốc từ năm 2017.



