Người ta thường phân loại học bổng theo mức tiền. Cách đó vô dụng khi tìm hiểu, vì mức tiền đổi theo kỳ và khác nhau giữa các trường.
Cách phân loại dùng được là theo căn cứ xét — tức trường nhìn vào cái gì để quyết định. Có năm căn cứ, và bạn thường thuộc về một hoặc hai trong số đó.
Năm căn cứ xét
| Căn cứ | Tiếng Hàn thường gặp | Nhìn vào |
|---|---|---|
| Thành tích học tập | 성적우수 | Điểm của bạn — ở trường cũ hoặc ở kỳ trước |
| Năng lực tiếng | 어학우수 | Chứng chỉ tiếng Hàn hoặc tiếng Anh |
| Diện tuyển sinh | 외국인 전형 | Việc bạn là sinh viên quốc tế |
| Thời điểm nhập học | 입학장학금 | Việc bạn là tân sinh viên |
| Làm việc trong trường | 교내근로 | Số giờ bạn làm, không phải thành tích |
Năm nhóm này không loại trừ nhau. Một người có thể thuộc nhiều nhóm, và nhiều trường cho phép xét ở nhiều nhóm — nhưng quy tắc cộng dồn thì mỗi trường một khác.
Nhóm 1 — Thành tích học tập
Nhóm phổ biến nhất và cũng dễ hiểu nhất. Nhưng có một chi tiết quan trọng về thời điểm:
| Khi nào xét | Nhìn vào điểm nào |
|---|---|
| Kỳ nhập học đầu tiên | Điểm ở trường cũ, hoặc hồ sơ đầu vào |
| Các kỳ sau | Điểm của kỳ ngay trước đó tại trường |
Nghĩa là học bổng kỳ đầu và học bổng các kỳ sau được xét bằng hai loại dữ liệu khác nhau. Người có bảng điểm phổ thông đẹp có lợi thế ở kỳ đầu, nhưng lợi thế đó hết tác dụng từ kỳ hai.
Nhóm 2 — Năng lực tiếng
Nhóm này đáng chú ý với người Việt, vì nó là nhóm bạn chủ động chuẩn bị được trước khi sang.
Khác với thành tích học tập — vốn đã cố định trong bảng điểm cũ — năng lực tiếng là thứ bạn còn thời gian cải thiện. Nếu bạn còn một năm trước khi nộp hồ sơ, đây là nơi công sức sinh lợi rõ nhất.
Hai điều phải kiểm với từng trường:
- Trường xét theo loại chứng chỉ nào, và có xét chứng chỉ tiếng Anh cho chương trình tiếng Hàn không.
- Chứng chỉ phải đạt trước thời điểm nào — thời điểm nộp hồ sơ hay thời điểm nhập học.
Nhóm 3 — Diện tuyển sinh
Một số trường có chương trình dành riêng cho sinh viên quốc tế, không cạnh tranh với sinh viên trong nước. Đây là nhóm dễ bị bỏ sót nhất vì nó thường nằm ở một mục riêng trong thông báo, không nằm chung với mục học bổng tổng.
Hãy tìm cả hai chỗ: mục 장학금 chung, và phần dành riêng cho 외국인 trong thông báo.
Nhóm 4 — Thời điểm nhập học
Chương trình dành cho tân sinh viên, thường chỉ áp dụng cho kỳ đầu tiên. Đặc điểm cần biết:
- Nó không tự động tiếp tục. Từ kỳ hai, bạn chuyển sang hệ thống xét theo thành tích.
- Nó thường được quyết định cùng lúc với kết quả tuyển sinh, nên bạn biết sớm.
- Nó có thể gắn với việc bạn nhập học đúng kỳ, không bảo lưu.
Đây là nhóm làm cho kế hoạch tài chính dễ bị sai nhất: năm thứ nhất nhẹ, rồi từ kỳ hai nặng lên. Hãy tính chi phí cho cả khoá, không chỉ cho kỳ đầu.
Nhóm 5 — Làm việc trong trường
Khác hẳn bốn nhóm trên: đây không phải học bổng theo nghĩa thông thường mà là **công việc có trả công trong khuôn viên trường** — hỗ trợ thư viện, văn phòng khoa, phòng thí nghiệm.
| Đặc điểm | So với học bổng thành tích | |
|---|---|---|
| Căn cứ | Số giờ làm | Điểm số |
| Tính ổn định | Theo kỳ, tuỳ nhu cầu của đơn vị | Theo quy chế |
| Ảnh hưởng tới thời gian học | Có, đáng kể | Không |
| Lợi ích thêm | Môi trường tiếng, quan hệ trong trường | Không |
Với du học sinh, lợi ích thêm ở dòng cuối thường lớn hơn số tiền. Làm việc trong khoa là cách tự nhiên nhất để luyện tiếng và quen người.
Nhưng hãy kiểm hai điều: **điều kiện về diện cư trú đối với việc làm thêm do cơ quan có thẩm quyền quy định**, và số giờ tối đa mà trường cho phép.
Một nhóm thứ sáu không nằm ở trường
Ngoài năm nhóm trên, còn một nguồn mà nhiều người Việt không biết tới: **các chương trình do doanh nghiệp, quỹ tư nhân hoặc chính quyền địa phương Hàn Quốc tài trợ**, trao qua trường hoặc trao trực tiếp.
Đặc điểm của nhóm này khác hẳn năm nhóm trước:
| Chương trình của trường | Chương trình từ nguồn bên ngoài | |
|---|---|---|
| Thông tin ở đâu | Mục 장학금 trong thông báo | Thông báo riêng, thường trên website trường hoặc bảng tin khoa |
| Thời điểm | Gắn với kỳ tuyển sinh | Rải rác trong năm |
| Điều kiện | Theo quy chế chung | Rất đa dạng, có khi gắn với ngành hoặc vùng |
| Ai biết | Mọi thí sinh | Chủ yếu sinh viên đang học, theo dõi bảng tin |
Dòng cuối là điểm mấu chốt: nhóm này chủ yếu dành cho người đang học, và bạn chỉ biết nếu theo dõi thông báo của trường. Nhiều du học sinh bỏ lỡ chúng đơn giản vì không bao giờ đọc bảng tin của khoa hoặc email thông báo từ phòng sinh viên quốc tế.
Việc nên làm sau khi nhập học: hỏi phòng sinh viên quốc tế xem thông báo loại này được đăng ở đâu, rồi kiểm nơi đó mỗi tháng một lần.
Cách dùng năm nhóm này
Thay vì hỏi “trường này có học bổng không”, hãy làm thế này:
- Xác định bạn mạnh ở căn cứ nào trong năm căn cứ trên.
- Khi đọc mục 장학금 của một trường, tìm xem trường có chương trình dựa trên căn cứ đó không.
- Nếu có, ghi lại nguyên văn điều kiện và mức, kèm ngày đọc.
- Nếu không rõ, hỏi trường và lưu câu trả lời.
Cách này cho bạn một bảng so sánh thật giữa các trường, thay vì một cảm giác mơ hồ rằng “trường kia nhiều học bổng hơn”.
Câu hỏi thường gặp
Có thể nhận nhiều loại cùng lúc không?
Tuỳ quy chế của từng trường. Nhiều trường cho phép nhưng giới hạn tổng mức, hoặc chỉ cho cộng một số loại nhất định. Đây là câu phải hỏi, không suy — và nên hỏi trước khi nộp.
Vì sao bài này không nêu mức tiền?
Vì mức đổi theo kỳ, theo hệ và theo ngành, nên một con số đúng cho kỳ trước có thể sai cho kỳ này. Nguồn đáng tin duy nhất là mục 장학금 trong thông báo của đúng trường và đúng kỳ.
Hệ tiếng có những nhóm này không?
Thường ít hơn và đơn giản hơn. Một số trường có chương trình gắn với kết quả học tập trong khoá tiếng hoặc với việc học tiếp lên hệ bậc học của trường. Hãy hỏi trực tiếp viện ngôn ngữ.
Tôi nên tập trung vào nhóm nào?
Nhóm năng lực tiếng, nếu bạn còn thời gian trước khi nộp. Đó là căn cứ duy nhất trong năm căn cứ mà bạn còn thay đổi được, và nó cũng giúp bạn ở mọi mặt khác của việc du học.
Nếu bạn muốn biết mình mạnh ở căn cứ nào và trường nào có chương trình tương ứng, K-Edu có thể cùng bạn đọc mục học bổng của vài trường cụ thể — tư vấn du học Hàn Quốc từ năm 2017.